wayešimew
Animate Transitive Verb (VTA)
Independent Order
Indicative - neutral
| → | direct | inverse | ← |
| 1ps | ni wayešimâw | ni wayešimikʷ | 3ps | ni wayešimâwak | ni wayešimikwak | 3pp | ni wayešimimâwa ni wayešimâliwa | ni wayešimikoliwa | 4p |
| 2ps | ki wayešimin | ki wayešimitin | 1ps | ki wayešiminân | ki wayešimitinân | 1pp (exclusive) | ki wayešimâw | ki wayešimikʷ | 3ps | ki wayešimâwak | ki wayešimikwak | 3pp | ki wayešimimâwa ki wayešimâliwa | ki wayešimikoliwa | 4p |
| 3ps | wayešimew | wayešimikow | 4p | wayešimimew | 5p |
| 4p | wayešimeliwa | wayešimikoliwa | 5p |
| 1pp (exclusive) | ni wayešimânân | ni wayešimikonân | 3ps | ni wayešimânânak | ni wayešimikonânak | 3pp | ni wayešimimânâna | ni wayešimikonâna | 4p |
| 1pp (inclusive) | ki wayešimânaw ki wayešimânon | ki wayešimiko(nâ)naw ki wayešimiko(nâ)non | 3ps | ki wayešimânawak | ki wayešimiko(nâ)nawak | 3pp | ki wayešimimânawa | ki wayešimikonawa | 4p |
| 2pp | ki wayešiminâwâw | ki wayešimitinâwâw | 1ps & 1pp (exclusive) | ki wayešimâwâw | ki wayešimikowâw | 3ps | ki wayešimâwâwak | ki wayešimikowâwak | 3pp | ki wayešimimâwâwa | ki wayešimikowâwa | 4p |
| 3pp | wayešimewak | wayešimikowak | 4p | wayešimimewak | 5p |
Indicative - preterit
| → | direct | inverse | ← |
| 1ps | ni wayešimâhtay | ni wayešimikohtay | 3ps | ni wayešimâhtayak | ni wayešimikohtayak | 3pp | ni wayešimimâhtaya | ni wayešimikolihtay | 4p |
| 2ps | ki wayešimihtay | ki wayešimitihtay | 1ps | ki wayešimihtân | ki wayešimitihtân | 1pp (exclusive) | ki wayešimâhtay | ki wayešimikohtay | 3ps | ki wayešimâhtayak | ki wayešimikohtayak | 3pp | ki wayešimimâhtaya | ki wayešimikolihtay | 4p |
| 3ps | wayešimepan | wayešimikôpan | 4p | wayešimimepan | 5p |
| 4p | wayešimelîpana | wayešimikolîpana | 5p |
| 1pp (exclusive) | ni wayešimâhtân | ni wayešimikohtân | 3ps | ni wayešimâhtânak ni wayešimâhtâ(nâ)nak | ni wayešimikohtânak ni wayešimikohtâ(nâ)nak | 3pp | ni wayešimimâhtâna | ni wayešimikolihtân | 4p |
| 1pp (inclusive) | ki wayešimâhtânaw ki wayešimâhtânon | ki wayešimikohtânaw ki wayešimikohtânon | 3ps | ki wayešimâhtânawak | ki wayešimikohtânawak | 3pp | ki wayešimimâhtânawa | ki wayešimikolihtânaw | 4p |
| 2pp | ki wayešimihtâwâw | ki wayešimitihtâwâw | 1ps & 1pp (exclusive) | ki wayešimâhtâwâw | ki wayešimikohtâwâw | 3ps | ki wayešimâhtâwâwak | ki wayešimikohtâwâwak | 3pp | ki wayešimimâhtâwâwa | ki wayešimikolihtâwâw | 4p |
| 3pp | wayešimepanak | wayešimikôpanak | 4p | wayešimimepanak | 5p |
Dubitative - neutral
| → | direct | inverse | ← |
| 1ps | ni wayešimâtok(w)e | ni wayešimikôtok(w)e | 3ps | ni wayešimâtok(w)enak | ni wayešimikôtok(w)enak | 3pp | ni wayešimimâtok(w)e | ni wayešimikolîtok(w)e | 4p |
| 2ps | ki wayešiminâtok(w)e | ki wayešimitinâtok(w)e | 1ps | ki wayešiminânâtok(w)e | ki wayešimitinânâtok(w)e | 1pp (exclusive) | ki wayešimâtok(w)e | ki wayešimikôtok(w)e | 3ps | ki wayešimâtok(w)enak | ki wayešimikôtok(w)enak | 3pp | ki wayešimimâtok(w)e | ki wayešimikolîtok(w)e | 4p |
| 3ps | wayešimetok(w)e | wayešimikôtok(w)e | 4p | wayešimimetok(w)e | 5p |
| 4p | wayešimelîtok(w)e | wayešimikolîtok(w)e | 5p |
| 1pp (exclusive) | ni wayešimânânâtok(w)e | ni wayešimikonânâtok(w)e | 3ps | ni wayešimânânâtok(w)enak | ni wayešimikonânâtok(w)enak | 3pp | ni wayešimimânânâtok(w)e | 4p |
| 1pp (inclusive) | ki wayešimânâtok(w)e | ki wayešimikonâ(nâ)tok(w)e | 3ps | ki wayešimânâtok(w)enak | ki wayešimikonâ(nâ)tok(w)enak | 3pp | ki wayešimimânâtok(w)e | 4p |
| 2pp | ki wayešiminâwâtok(w)e | ki wayešimitinâwâtok(w)e | 1ps & 1pp (exclusive) | ki wayešimâwâtok(w)e | ki wayešimikowâtok(w)e | 3ps | ki wayešimâwâtok(w)enak | ki wayešimikowâtok(w)enak | 3pp | ki wayešimimâwâtok(w)e | 4p |
| 3pp | wayešimetok(w)enak | wayešimikôtok(w)enak | 4p | wayešimimetok(w)enak | 5p |
Dubitative - preterit
| → | direct | inverse | ← |
| 1ps | ni wayešimâkopan | ni wayešimikokopan | 3ps | ni wayešimâkopanak | ni wayešimikokopanak | 3pp | ni wayešimimâkopan | ni wayešimikolikopan | 4p |
| 2ps | ki wayešiminâkopan | ki wayešimitinâkopan | 1ps | ki wayešiminânâkopan | ki wayešimitinânâkopan | 1pp (exclusive) | ki wayešimâkopan | ki wayešimikokopan | 3ps | ki wayešimâkopanak | ki wayešimikokopanak | 3pp | ki wayešimimâkopan | ki wayešimikolikopan | 4p |
| 3ps | wayešimekopan | wayešimikokopan | 4p | wayešimimekopan | 5p |
| 4p | wayešimelikopan | wayešimikolikopan | 5p |
| 1pp (exclusive) | ni wayešimânânâkopan | ni wayešimikonânâkopan | 3ps | ni wayešimânânâkopanak | ni wayešimikonânâkopanak | 3pp | ni wayešimimânânâkopan | 4p |
| 1pp (inclusive) | ki wayešimânâkopan | ki wayešimikonâkopan | 3ps | ki wayešimânâkopanak | ki wayešimikonâkopanak | 3pp | ki wayešimimânâkopan | 4p |
| 2pp | ki wayešiminâwâkopan | ki wayešimitinâwâkopan | 1ps & 1pp (exclusive) | ki wayešimâwâkopan | ki wayešimikowâkopan | 3ps | ki wayešimâwâkopanak | ki wayešimikowâkopanak | 3pp | ki wayešimimâwâkopan | 4p |
| 3pp | wayešimewâkopan | wayešimikowâkopan | 4p | wayešimimewâkopan | 5p |
Imperative Order
Immediate
| ↓ 2ps | ↓ 2pp | ↓ 1pp (inclusive) | |
| 1ps | wayešimin | wayešimikʷ | |
| 1pp (exclusive) | wayešiminân | wayešiminân | |
| 3ps | wayešim | wayešimihkʷ wayešimâhkʷ | wayešimâtâw |
| 3pp | wayešimik | wayešimihkok wayešimâhkok | wayešimâtânak |
| 4p | wayešimim | wayešimimâhkʷ | wayešimimâtâna |
Delayed
| ↓ 2ps | ↓ 2pp | ↓ 1pp (inclusive) | |
| 1ps | wayešimîhkan | wayešimîhkekʷ | |
| 3ps | wayešimâhkan | wayešimâhkekʷ | wayešimâhkahk |
| 3pp | wayešimâhkanak | wayešimâhkekok | |
| 4p | wayešimimâhkan | wayešimimâhkekʷ | wayešimimâhkahk |
Conjunct Order
Indicative - neutral
| → | direct | inverse | ← |
| 1ps | wayešimak | wayešimit | 3ps | wayešimakik | wayešimicik | 3pp | wayešimimaki | wayešimimici | 4p |
| 2ps | wayešimiyan | wayešimitân | 1ps | wayešimiyâhk | wayešimitâhk | 1pp (exclusive) | wayešimat | wayešimisk | 3ps | wayešimacik | wayešimiskik | 3pp | wayešimimaci | wayešimimiski | 4p |
| 3ps | wayešimât | wayešimikot | 4p | wayešimimât | 5p |
| 4p | wayešimâlici | wayešimikolici | 5p |
| 1pp (exclusive) | wayešimakiht wayešimâyâhk | wayešimiyamiht wayešimikoyâhk | 3ps | wayešimakihcik | wayešimiyamihcik wayešimikoyâhk | 3pp | wayešimimakihci | wayešimimiyamihci | 4p |
| 1pp (inclusive) | wayešimahkʷ wayešimâyahkʷ | wayešimitahkʷ wayešimikoyahkʷ | 3ps | wayešimahkok | wayešimitahkok wayešimikoyahkʷ | 3pp | wayešimimahko | wayešimimitahko | 4p |
| 2pp | wayešimiyekʷ | wayešimitakok | 1ps & 1pp (exclusive) | wayešimekʷ | wayešimitâkʷ wayešimikoyekʷ | 3ps | wayešimekok | wayešimitâkok wayešimikoyekʷ | 3pp | wayešimimeko | wayešimimitâko | 4p |
| 3pp | wayešimâcik | wayešimikocik | 4p | wayešimimâcik | 5p |
Indicative - preterit
| → | direct | inverse | ← |
| 1ps | wayešimakipan | wayešimispan | 3ps | wayešimakwâpan wayešimakipanak | wayešimiwâspan wayešimispanak | 3pp | wayešimimakipan | wayešimimispan | 4p |
| 2ps | wayešimiyahpan | wayešimitâpân | 1ps | wayešimiyâhkipan | wayešimitâhkipan | 1pp (exclusive) | wayešimatipan | wayešimiskipan | 3ps | wayešimatwâpan wayešimatipanak | wayešimiskwâpan wayešimiskipanak | 3pp | wayešimimatipan | wayešimimiskipan | 4p |
| 3ps | wayešimâspan | wayešimikospan | 4p | wayešimimâspan | 5p |
| 4p | wayešimâlispan | wayešimikolispan | 5p |
| 1pp (exclusive) | wayešimakihtipan wayešimâyâhkipan | wayešimiyamihtipan wayešimikoyâhkipan | 3ps | wayešimakihtwâpan wayešimakihtipanak | wayešimiyamihtwâpan wayešimiyamihtipanak wayešimikoyâhkipan | 3pp | wayešimimakihtipan | wayešimimiyamihtipan | 4p |
| 1pp (inclusive) | wayešimahkopan wayešimâyahkopan | wayešimitahkopan wayešimikoyahkopan | 3ps | wayešimahkwâpan wayešimahkopanak | wayešimitahkwâpan wayešimitahkopanak wayešimikoyahkopan | 3pp | wayešimimahkopan | wayešimimitahkopan | 4p |
| 2pp | wayešimiyekopan | wayešimitakokipan | 1ps & 1pp (exclusive) | wayešimekopan | wayešimitâkopan wayešimikoyekopan | 3ps | wayešimekwâpan wayešimekopanak | wayešimitâkwâpan wayešimitâkopanak wayešimikoyekopan | 3pp | wayešimimekopan | wayešimimitâkopan | 4p |
| 3pp | wayešimâwâspan wayešimâspanak | wayešimikowâspan wayešimikospanak | 4p | wayešimimâwâspan | 5p |
Dubitative - neutral
| → | direct | inverse | ← |
| 1ps | wayešimâwake | wayešimikwe | 3ps | wayešimâwakenak | wayešimiwâkwe wayešimikwenak | 3pp | wayešimimâwake | wayešimimikwe | 4p |
| 2ps | wayešimiwane | wayešimitâwâne | 1ps | wayešimiwâhkwe | wayešimitâwâhkwe | 1pp (exclusive) | wayešimâwate | wayešimiskwe | 3ps | wayešimâwatenak | wayešimiskwâkwe wayešimiskwenak | 3pp | wayešimimâwate | wayešimimiskwe | 4p |
| 3ps | wayešimâkwe | wayešimikokwe | 4p | wayešimimâkwe | 5p |
| 4p | wayešimâlikwe | wayešimikolikwe | 5p |
| 1pp (exclusive) | wayešimâwakihte | wayešimiyamihte wayešimikoyâhkwe | 3ps | wayešimâwakihtenak | wayešimiyamihtenak wayešimikoyâhkwe | 3pp | wayešimimâwakihte | wayešimimiyamihte | 4p |
| 1pp (inclusive) | wayešimâwahkwe | wayešimitahkwe wayešimikoyahkwe | 3ps | wayešimâwahkwenak | wayešimitahkwenak wayešimikoyahkwe | 3pp | wayešimimâwahkwe | wayešimimitahkwe | 4p |
| 2pp | wayešimiwekwe | wayešimitakokwâwe | 1ps & 1pp (exclusive) | wayešimewekwe | wayešimitâkwe wayešimikoyekwe | 3ps | wayešimewekwenak | wayešimitâkwenak wayešimikoyekwe | 3pp | wayešimimewekwe | wayešimimitâkwe | 4p |
| 3pp | wayešimâwâkwe wayešimâkwenak | wayešimikowâkwe wayešimikokwenak | 4p | wayešimimâwâkwe | 5p |
Dubitative - preterit
| → | direct | inverse | ← |
| 1ps | wayešimâwakipane | wayešimikopane | 3ps | wayešimâwakipanenak | wayešimiwâkopane | 3pp | wayešimimâwakipane | wayešimimikopane | 4p |
| 2ps | wayešimiwahpane | wayešimitâwâpâne | 1ps | wayešimiwâhkopane | wayešimitâwâhkopane | 1pp (exclusive) | wayešimâwatipane | wayešimiskopane | 3ps | wayešimâwatipanenak | wayešimiskwâkopane wayešimiskopanenak | 3pp | wayešimimâwatipane | wayešimimiskopane | 4p |
| 3ps | wayešimâkopane | wayešimikokopane | 4p | wayešimimâkopane | 5p |
| 4p | wayešimâlikopane | wayešimikolikopane | 5p |
| 1pp (exclusive) | wayešimâwakihtipane | wayešimiyamihtipane wayešimikoyâhkopane | 3ps | wayešimâwakihtipanenak | wayešimiyamihtipanenak wayešimikoyâhkopane | 3pp | wayešimimâwakihtipane | wayešimimiyamihtipane | 4p |
| 1pp (inclusive) | wayešimâwahkopane | wayešimitahkopane wayešimikoyahkopane | 3ps | wayešimâwahkopanenak | wayešimitahkopanenak wayešimikoyahkopane | 3pp | wayešimimâwahkopane | wayešimimitahkopane | 4p |
| 2pp | wayešimiwekopane | wayešimitakokopane | 1ps & 1pp (exclusive) | wayešimewekopane | wayešimitâkokopane wayešimikoyekopane | 3ps | wayešimewekopanenak | wayešimitâkokopanenak wayešimikoyekopane | 3pp | wayešimimewekopane | wayešimimitâkokopane | 4p |
| 3pp | wayešimâwâkopane wayešimâkopanenak | wayešimikowâkopane wayešimikokopanenak | 4p | wayešimimâwâkopane | 5p |
Subjunctive
| → | direct | inverse | ← |
| 1ps | wayešimake | wayešimite | 3ps | wayešimakwâwe wayešimakenak | wayešimitwâwe wayešimitenak | 3pp | wayešimimake(na) | wayešimimite | 4p |
| 2ps | wayešimiyane | wayešimitâne | 1ps | wayešimiyâhke | wayešimitâhke | 1pp (exclusive) | wayešimate | wayešimiske | 3ps | wayešimatwâwe wayešimatenak | wayešimiskwâwe wayešimiskenak | 3pp | wayešimimate(na) | wayešimimiske | 4p |
| 3ps | wayešimâte | wayešimikote | 4p | wayešimimâte(na) | 5p |
| 4p | wayešimâlite | wayešimikolite | 5p |
| 1pp (exclusive) | wayešimakihte | wayešimiyamihte wayešimikoyâhke | 3ps | wayešimakihtwâwe wayešimakihtenak | wayešimiyamihtwâwe wayešimiyamihtenak wayešimikoyâhke | 3pp | wayešimimakihte(na) | wayešimimiyamihte | 4p |
| 1pp (inclusive) | wayešimahkwe | wayešimitahkwe wayešimikoyahkwe | 3ps | wayešimahkwâwe wayešimahkwenak | wayešimitahkwâwe wayešimitahkwenak wayešimikoyahkwe | 3pp | wayešimimahkwe(na) | wayešimimitahkwe | 4p |
| 2pp | wayešimiyekwe | wayešimitakwâwe wayešimitakoke | 1ps & 1pp (exclusive) | wayešimekwe | wayešimitâkwe wayešimikoyekwe | 3ps | wayešimekwâwe wayešimekwenak | wayešimitâkwâwe wayešimitâkwenak wayešimikoyekwe | 3pp | wayešimimekwe(na) | wayešimimitâkwe | 4p |
| 3pp | wayešimâtwâwe wayešimâtenak | wayešimikotwâwe wayešimikotenak | 4p | wayešimimâtwâwe | 5p |
Iterative
| → | direct | inverse | ← |
| 1ps | wayešimaki | wayešimici | 3ps | wayešimakwâwi | wayešimitwâwi | 3pp | wayešimimaki | wayešimimici | 4p |
| 2ps | wayešimiyani | wayešimitâni | 1ps | wayešimiyâhki | wayešimitâhki | 1pp (exclusive) | wayešimaci | wayešimiski | 3ps | wayešimatwâwi | wayešimiskwâwi | 3pp | wayešimimaci | wayešimimiski | 4p |
| 3ps | wayešimâci | wayešimikoci | 4p | wayešimimâci | 5p |
| 4p | wayešimâlici | wayešimikolici | 5p |
| 1pp (exclusive) | wayešimakihci | wayešimiyamihci wayešimikoyâhki | 3ps | wayešimakihtwâwi | wayešimiyamihtwâwi wayešimikoyâhki | 3pp | wayešimimakihci | wayešimimiyamihci | 4p |
| 1pp (inclusive) | wayešimahko | wayešimitahko wayešimikoyahko | 3ps | wayešimahkwâwi | wayešimitahkwâwi wayešimikoyahko | 3pp | wayešimimahko | wayešimimitahko | 4p |
| 2pp | wayešimiyeko | wayešimitakwâwi wayešimitakoki | 1ps & 1pp (exclusive) | wayešimeko | wayešimitâko wayešimikoyeko | 3ps | wayešimekwâwi | wayešimitâkwâwi wayešimikoyeko | 3pp | wayešimimeko | wayešimimitâko | 4p |
| 3pp | wayešimâtwâwi | wayešimikotwâwi | 4p | wayešimimâtwâwi | 5p |