wayešihew
Animate Transitive Verb (VTA)
Independent Order
Indicative - neutral
| → | direct | inverse | ← |
| 1ps | ni wayešihâw | ni wayešihikʷ | 3ps | ni wayešihâwak | ni wayešihikwak | 3pp | ni wayešihimâwa ni wayešihâliwa | ni wayešihikoliwa | 4p |
| 2ps | ki wayešihin | ki wayešihitin | 1ps | ki wayešihinân | ki wayešihitinân | 1pp (exclusive) | ki wayešihâw | ki wayešihikʷ | 3ps | ki wayešihâwak | ki wayešihikwak | 3pp | ki wayešihimâwa ki wayešihâliwa | ki wayešihikoliwa | 4p |
| 3ps | wayešihew | wayešihikow | 4p | wayešihimew | 5p |
| 4p | wayešiheliwa | wayešihikoliwa | 5p |
| 1pp (exclusive) | ni wayešihânân | ni wayešihikonân | 3ps | ni wayešihânânak | ni wayešihikonânak | 3pp | ni wayešihimânâna | ni wayešihikonâna | 4p |
| 1pp (inclusive) | ki wayešihânaw ki wayešihânon | ki wayešihiko(nâ)naw ki wayešihiko(nâ)non | 3ps | ki wayešihânawak | ki wayešihiko(nâ)nawak | 3pp | ki wayešihimânawa | ki wayešihikonawa | 4p |
| 2pp | ki wayešihinâwâw | ki wayešihitinâwâw | 1ps & 1pp (exclusive) | ki wayešihâwâw | ki wayešihikowâw | 3ps | ki wayešihâwâwak | ki wayešihikowâwak | 3pp | ki wayešihimâwâwa | ki wayešihikowâwa | 4p |
| 3pp | wayešihewak | wayešihikowak | 4p | wayešihimewak | 5p |
Indicative - preterit
| → | direct | inverse | ← |
| 1ps | ni wayešihâhtay | ni wayešihikohtay | 3ps | ni wayešihâhtayak | ni wayešihikohtayak | 3pp | ni wayešihimâhtaya | ni wayešihikolihtay | 4p |
| 2ps | ki wayešihihtay | ki wayešihitihtay | 1ps | ki wayešihihtân | ki wayešihitihtân | 1pp (exclusive) | ki wayešihâhtay | ki wayešihikohtay | 3ps | ki wayešihâhtayak | ki wayešihikohtayak | 3pp | ki wayešihimâhtaya | ki wayešihikolihtay | 4p |
| 3ps | wayešihepan | wayešihikôpan | 4p | wayešihimepan | 5p |
| 4p | wayešihelîpana | wayešihikolîpana | 5p |
| 1pp (exclusive) | ni wayešihâhtân | ni wayešihikohtân | 3ps | ni wayešihâhtânak ni wayešihâhtâ(nâ)nak | ni wayešihikohtânak ni wayešihikohtâ(nâ)nak | 3pp | ni wayešihimâhtâna | ni wayešihikolihtân | 4p |
| 1pp (inclusive) | ki wayešihâhtânaw ki wayešihâhtânon | ki wayešihikohtânaw ki wayešihikohtânon | 3ps | ki wayešihâhtânawak | ki wayešihikohtânawak | 3pp | ki wayešihimâhtânawa | ki wayešihikolihtânaw | 4p |
| 2pp | ki wayešihihtâwâw | ki wayešihitihtâwâw | 1ps & 1pp (exclusive) | ki wayešihâhtâwâw | ki wayešihikohtâwâw | 3ps | ki wayešihâhtâwâwak | ki wayešihikohtâwâwak | 3pp | ki wayešihimâhtâwâwa | ki wayešihikolihtâwâw | 4p |
| 3pp | wayešihepanak | wayešihikôpanak | 4p | wayešihimepanak | 5p |
Dubitative - neutral
| → | direct | inverse | ← |
| 1ps | ni wayešihâtok(w)e | ni wayešihikôtok(w)e | 3ps | ni wayešihâtok(w)enak | ni wayešihikôtok(w)enak | 3pp | ni wayešihimâtok(w)e | ni wayešihikolîtok(w)e | 4p |
| 2ps | ki wayešihinâtok(w)e | ki wayešihitinâtok(w)e | 1ps | ki wayešihinânâtok(w)e | ki wayešihitinânâtok(w)e | 1pp (exclusive) | ki wayešihâtok(w)e | ki wayešihikôtok(w)e | 3ps | ki wayešihâtok(w)enak | ki wayešihikôtok(w)enak | 3pp | ki wayešihimâtok(w)e | ki wayešihikolîtok(w)e | 4p |
| 3ps | wayešihetok(w)e | wayešihikôtok(w)e | 4p | wayešihimetok(w)e | 5p |
| 4p | wayešihelîtok(w)e | wayešihikolîtok(w)e | 5p |
| 1pp (exclusive) | ni wayešihânânâtok(w)e | ni wayešihikonânâtok(w)e | 3ps | ni wayešihânânâtok(w)enak | ni wayešihikonânâtok(w)enak | 3pp | ni wayešihimânânâtok(w)e | 4p |
| 1pp (inclusive) | ki wayešihânâtok(w)e | ki wayešihikonânâtok(w)e | 3ps | ki wayešihânâtok(w)enak | ki wayešihikonânâtok(w)enak | 3pp | ki wayešihimânâtok(w)e | 4p |
| 2pp | ki wayešihinâwâtok(w)e | ki wayešihitinâwâtok(w)e | 1ps & 1pp (exclusive) | ki wayešihâwâtok(w)e | ki wayešihikowâtok(w)e | 3ps | ki wayešihâwâtok(w)enak | ki wayešihikowâtok(w)enak | 3pp | ki wayešihimâwâtok(w)e | 4p |
| 3pp | wayešihetok(w)enak | wayešihikôtok(w)enak | 4p | wayešihimetok(w)enak | 5p |
Dubitative - preterit
| → | direct | inverse | ← |
| 1ps | ni wayešihâkopan | ni wayešihikokopan | 3ps | ni wayešihâkopanak | ni wayešihikokopanak | 3pp | ni wayešihimâkopan | ni wayešihikolikopan | 4p |
| 2ps | ki wayešihinâkopan | ki wayešihitinâkopan | 1ps | ki wayešihinânâkopan | ki wayešihitinânâkopan | 1pp (exclusive) | ki wayešihâkopan | ki wayešihikokopan | 3ps | ki wayešihâkopanak | ki wayešihikokopanak | 3pp | ki wayešihimâkopan | ki wayešihikolikopan | 4p |
| 3ps | wayešihekopan | wayešihikokopan | 4p | wayešihimekopan | 5p |
| 4p | wayešihelikopan | wayešihikolikopan | 5p |
| 1pp (exclusive) | ni wayešihânânâkopan | ni wayešihikonânâkopan | 3ps | ni wayešihânânâkopanak | ni wayešihikonânâkopanak | 3pp | ni wayešihimânânâkopan | 4p |
| 1pp (inclusive) | ki wayešihânâkopan | ki wayešihikonâkopan | 3ps | ki wayešihânâkopanak | ki wayešihikonâkopanak | 3pp | ki wayešihimânâkopan | 4p |
| 2pp | ki wayešihinâwâkopan | ki wayešihitinâwâkopan | 1ps & 1pp (exclusive) | ki wayešihâwâkopan | ki wayešihikowâkopan | 3ps | ki wayešihâwâkopanak | ki wayešihikowâkopanak | 3pp | ki wayešihimâwâkopan | 4p |
| 3pp | wayešihewâkopan | wayešihikowâkopan | 4p | wayešihimewâkopan | 5p |
Imperative Order
Immediate
| ↓ 2ps | ↓ 2pp | ↓ 1pp (inclusive) | |
| 1ps | wayešihin | wayešihikʷ | |
| 1pp (exclusive) | wayešihinân | wayešihinân | |
| 3ps | wayešihi | wayešihihkʷ wayešihâhkʷ | wayešihâtâw |
| 3pp | wayešihik | wayešihihkok wayešihâhkok | wayešihâtânak |
| 4p | wayešihim | wayešihimâhkʷ | wayešihimâtâna |
Delayed
| ↓ 2ps | ↓ 2pp | ↓ 1pp (inclusive) | |
| 1ps | wayešihîhkan | wayešihîhkekʷ | |
| 1pp (exclusive) | |||
| 3ps | wayešihâhkan | wayešihâhkekʷ | wayešihâhkahk |
| 3pp | wayešihâhkanak | wayešihâhkekok | |
| 4p | wayešihimâhkan | wayešihimâhkekʷ | wayešihimâhkahk |
Conjunct Order
Indicative - neutral
| → | direct | inverse | ← |
| 1ps | wayešihak | wayešihit | 3ps | wayešihakik | wayešihicik | 3pp | wayešihimaki | wayešihimici | 4p |
| 2ps | wayešihiyan | wayešihitân | 1ps | wayešihiyâhk | wayešihitâhk | 1pp (exclusive) | wayešihat | wayešihisk | 3ps | wayešihacik | wayešihiskik | 3pp | wayešihimaci | wayešihimiski | 4p |
| 3ps | wayešihât | wayešihikot | 4p | wayešihimât | 5p |
| 4p | wayešihâlici | wayešihikolici | 5p |
| 1pp (exclusive) | wayešihakiht wayešihâyâhk | wayešihiyamiht wayešihikoyâhk | 3ps | wayešihakihcik | wayešihiyamihcik wayešihikoyâhk | 3pp | wayešihimakihci | wayešihimiyamihci | 4p |
| 1pp (inclusive) | wayešihahkʷ wayešihâyahkʷ | wayešihitahkʷ wayešihikoyahkʷ | 3ps | wayešihahkok | wayešihitahkok wayešihikoyahkʷ | 3pp | wayešihimahko | wayešihimitahko | 4p |
| 2pp | wayešihiyekʷ | wayešihitakok | 1ps & 1pp (exclusive) | wayešihekʷ | wayešihitâkʷ wayešihikoyekʷ | 3ps | wayešihekok | wayešihitâkok wayešihikoyekʷ | 3pp | wayešihimeko | wayešihimitâko | 4p |
| 3pp | wayešihâcik | wayešihikocik | 4p | wayešihimâcik | 5p |
Indicative - preterit
| → | direct | inverse | ← |
| 1ps | wayešihakipan | wayešihispan | 3ps | wayešihakwâpan wayešihakipanak | wayešihiwâspan wayešihispanak | 3pp | wayešihimakipan | wayešihimispan | 4p |
| 2ps | wayešihiyahpan | wayešihitâpân | 1ps | wayešihiyâhkipan | wayešihitâhkipan | 1pp (exclusive) | wayešihatipan | wayešihiskipan | 3ps | wayešihatwâpan wayešihatipanak | wayešihiskwâpan wayešihiskipanak | 3pp | wayešihimatipan | wayešihimiskipan | 4p |
| 3ps | wayešihâspan | wayešihikospan | 4p | wayešihimâspan | 5p |
| 4p | wayešihâlispan | wayešihikolispan | 5p |
| 1pp (exclusive) | wayešihakihtipan wayešihâyâhkipan | wayešihiyamihtipan wayešihikoyâhkipan | 3ps | wayešihakihtwâpan wayešihakihtipanak | wayešihiyamihtwâpan wayešihiyamihtipanak wayešihikoyâhkipan | 3pp | wayešihimakihtipan | wayešihimiyamihtipan | 4p |
| 1pp (inclusive) | wayešihahkopan wayešihâyahkopan | wayešihitahkopan wayešihikoyahkopan | 3ps | wayešihahkwâpan wayešihahkopanak | wayešihitahkwâpan wayešihitahkopanak wayešihikoyahkopan | 3pp | wayešihimahkopan | wayešihimitahkopan | 4p |
| 2pp | wayešihiyekopan | wayešihitakokipan | 1ps & 1pp (exclusive) | wayešihekopan | wayešihitâkopan wayešihikoyekopan | 3ps | wayešihekwâpan wayešihekopanak | wayešihitâkwâpan wayešihitâkopanak wayešihikoyekopan | 3pp | wayešihimekopan | wayešihimitâkopan | 4p |
| 3pp | wayešihâwâspan wayešihâspanak | wayešihikowâspan wayešihikospanak | 4p | wayešihimâwâspan | 5p |
Dubitative - neutral
| → | direct | inverse | ← |
| 1ps | wayešihâwake | wayešihikwe | 3ps | wayešihâwakenak | wayešihiwâkwe wayešihikwenak | 3pp | wayešihimâwake | wayešihimikwe | 4p |
| 2ps | wayešihiwane | wayešihitâwâne | 1ps | wayešihiwâhkwe | wayešihitâwâhkwe | 1pp (exclusive) | wayešihâwate | wayešihiskwe | 3ps | wayešihâwatenak | wayešihiskwâkwe wayešihiskwenak | 3pp | wayešihimâwate | wayešihimiskwe | 4p |
| 3ps | wayešihâkwe | wayešihikokwe | 4p | wayešihimâkwe | 5p |
| 4p | wayešihâlikwe | wayešihikolikwe | 5p |
| 1pp (exclusive) | wayešihâwakihte | wayešihiyamihte wayešihikoyâhkwe | 3ps | wayešihâwakihtenak | wayešihiyamihtenak wayešihikoyâhkwe | 3pp | wayešihimâwakihte | wayešihimiyamihte | 4p |
| 1pp (inclusive) | wayešihâwahkwe | wayešihitahkwe wayešihikoyahkwe | 3ps | wayešihâwahkwenak | wayešihitahkwenak wayešihikoyahkwe | 3pp | wayešihimâwahkwe | wayešihimitahkwe | 4p |
| 2pp | wayešihiwekwe | wayešihitakokwâwe | 1ps & 1pp (exclusive) | wayešihewekwe | wayešihitâkwe wayešihikoyekwe | 3ps | wayešihewekwenak | wayešihitâkwenak wayešihikoyekwe | 3pp | wayešihimewekwe | wayešihimitâkwe | 4p |
| 3pp | wayešihâwâkwe wayešihâkwenak | wayešihikowâkwe wayešihikokwenak | 4p | wayešihimâwâkwe | 5p |
Dubitative - preterit
| → | direct | inverse | ← |
| 1ps | wayešihâwakipane | wayešihikopane | 3ps | wayešihâwakipanenak | wayešihiwâkopane | 3pp | wayešihimâwakipane | wayešihimikopane | 4p |
| 2ps | wayešihiwahpane | wayešihitâwâpâne | 1ps | wayešihiwâhkopane | wayešihitâwâhkopane | 1pp (exclusive) | wayešihâwatipane | wayešihiskopane | 3ps | wayešihâwatipanenak | wayešihiskwâkopane wayešihiskopanenak | 3pp | wayešihimâwatipane | wayešihimiskopane | 4p |
| 3ps | wayešihâkopane | wayešihikokopane | 4p | wayešihimâkopane | 5p |
| 4p | wayešihâlikopane | wayešihikolikopane | 5p |
| 1pp (exclusive) | wayešihâwakihtipane | wayešihiyamihtipane wayešihikoyâhkopane | 3ps | wayešihâwakihtipanenak | wayešihiyamihtipanenak wayešihikoyâhkopane | 3pp | wayešihimâwakihtipane | wayešihimiyamihtipane | 4p |
| 1pp (inclusive) | wayešihâwahkopane | wayešihitahkopane wayešihikoyahkopane | 3ps | wayešihâwahkopanenak | wayešihitahkopanenak wayešihikoyahkopane | 3pp | wayešihimâwahkopane | wayešihimitahkopane | 4p |
| 2pp | wayešihiwekopane | wayešihitakokopane | 1ps & 1pp (exclusive) | wayešihewekopane | wayešihitâkokopane wayešihikoyekopane | 3ps | wayešihewekopanenak | wayešihitâkokopanenak wayešihikoyekopane | 3pp | wayešihimewekopane | wayešihimitâkokopane | 4p |
| 3pp | wayešihâwâkopane wayešihâkopanenak | wayešihikowâkopane wayešihikokopanenak | 4p | wayešihimâwâkopane | 5p |
Subjunctive
| → | direct | inverse | ← |
| 1ps | wayešihake | wayešihite | 3ps | wayešihakwâwe wayešihakenak | wayešihitwâwe wayešihitenak | 3pp | wayešihimake(na) | wayešihimite | 4p |
| 2ps | wayešihiyane | wayešihitâne | 1ps | wayešihiyâhke | wayešihitâhke | 1pp (exclusive) | wayešihate | wayešihiske | 3ps | wayešihatwâwe wayešihatenak | wayešihiskwâwe wayešihiskenak | 3pp | wayešihimate(na) | wayešihimiske | 4p |
| 3ps | wayešihâte | wayešihikote | 4p | wayešihimâte(na) | 5p |
| 4p | wayešihâlite | wayešihikolite | 5p |
| 1pp (exclusive) | wayešihakihte | wayešihiyamihte wayešihikoyâhke | 3ps | wayešihakihtwâwe wayešihakihtenak | wayešihiyamihtwâwe wayešihiyamihtenak wayešihikoyâhke | 3pp | wayešihimakihte(na) | wayešihimiyamihte | 4p |
| 1pp (inclusive) | wayešihahkwe | wayešihitahkwe wayešihikoyahkwe | 3ps | wayešihahkwâwe wayešihahkwenak | wayešihitahkwâwe wayešihitahkwenak wayešihikoyahkwe | 3pp | wayešihimahkwe(na) | wayešihimitahkwe | 4p |
| 2pp | wayešihiyekwe | wayešihitakwâwe wayešihitakoke | 1ps & 1pp (exclusive) | wayešihekwe | wayešihitâkwe wayešihikoyekwe | 3ps | wayešihekwâwe wayešihekwenak | wayešihitâkwâwe wayešihitâkwenak wayešihikoyekwe | 3pp | wayešihimekwe(na) | wayešihimitâkwe | 4p |
| 3pp | wayešihâtwâwe wayešihâtenak | wayešihikotwâwe wayešihikotenak | 4p | wayešiimâtwâwe | 5p |
Iterative
| → | direct | inverse | ← |
| 1ps | wayešihaki | wayešihici | 3ps | wayešihakwâwi | wayešihitwâwi | 3pp | wayešihimaki | wayešihimici | 4p |
| 2ps | wayešihiyani | wayešihitâni | 1ps | wayešihiyâhki | wayešihitâhki | 1pp (exclusive) | wayešihaci | wayešihiski | 3ps | wayešihatwâwi | wayešihiskwâwi | 3pp | wayešihimaci | wayešihimiski | 4p |
| 3ps | wayešihâci | wayešihikoci | 4p | wayešihimâci | 5p |
| 4p | wayešihâlici | wayešihikolici | 5p |
| 1pp (exclusive) | wayešihakihci | wayešihiyamihci wayešihikoyâhki | 3ps | wayešihakihtwâwi | wayešihiyamihtwâwi wayešihikoyâhki | 3pp | wayešihimakihci | wayešihimiyamihci | 4p |
| 1pp (inclusive) | wayešihahko | wayešihitahko wayešihikoyahko | 3ps | wayešihahkwâwi | wayešihitahkwâwi wayešihikoyahko | 3pp | wayešihimahko | wayešihimitahko | 4p |
| 2pp | wayešihiyeko | wayešihitakwâwi wayešihitakoki | 1ps & 1pp (exclusive) | wayešiheko | wayešihitâko wayešihikoyeko | 3ps | wayešihekwâwi | wayešihitâkwâwi wayešihikoyeko | 3pp | wayešihimeko | wayešihimitâko | 4p |
| 3pp | wayešihâtwâwi | wayešihikotwâwi | 4p | wayešihimâtwâwi | 5p |