macâpacihew
Animate Transitive Verb (VTA)
Independent Order
Indicative - neutral
| → | direct | inverse | ← |
| 1ps | ni macâpacihâw | ni macâpacihikʷ | 3ps | ni macâpacihâwak | ni macâpacihikwak | 3pp | ni macâpacihimâwa ni macâpacihâliwa | ni macâpacihikoliwa | 4p |
| 2ps | ki macâpacihin | ki macâpacihitin | 1ps | ki macâpacihinân | ki macâpacihitinân | 1pp (exclusive) | ki macâpacihâw | ki macâpacihikʷ | 3ps | ki macâpacihâwak | ki macâpacihikwak | 3pp | ki macâpacihimâwa ki macâpacihâliwa | ki macâpacihikoliwa | 4p |
| 3ps | macâpacihew | macâpacihikow | 4p | macâpacihimew | 5p |
| 4p | macâpaciheliwa | macâpacihikoliwa | 5p |
| 1pp (exclusive) | ni macâpacihânân | ni macâpacihikonân | 3ps | ni macâpacihânânak | ni macâpacihikonânak | 3pp | ni macâpacihimânâna | ni macâpacihikonâna | 4p |
| 1pp (inclusive) | ki macâpacihânaw ki macâpacihânon | ki macâpacihiko(nâ)naw ki macâpacihiko(nâ)non | 3ps | ki macâpacihânawak | ki macâpacihiko(nâ)nawak | 3pp | ki macâpacihimânawa | ki macâpacihikonawa | 4p |
| 2pp | ki macâpacihinâwâw | ki macâpacihitinâwâw | 1ps & 1pp (exclusive) | ki macâpacihâwâw | ki macâpacihikowâw | 3ps | ki macâpacihâwâwak | ki macâpacihikowâwak | 3pp | ki macâpacihimâwâwa | ki macâpacihikowâwa | 4p |
| 3pp | macâpacihewak | macâpacihikowak | 4p | macâpacihimewak | 5p |
Indicative - preterit
| → | direct | inverse | ← |
| 1ps | ni macâpacihâhtay | ni macâpacihikohtay | 3ps | ni macâpacihâhtayak | ni macâpacihikohtayak | 3pp | ni macâpacihimâhtaya | ni macâpacihikolihtay | 4p |
| 2ps | ki macâpacihihtay | ki macâpacihitihtay | 1ps | ki macâpacihihtân | ki macâpacihitihtân | 1pp (exclusive) | ki macâpacihâhtay | ki macâpacihikohtay | 3ps | ki macâpacihâhtayak | ki macâpacihikohtayak | 3pp | ki macâpacihimâhtaya | ki macâpacihikolihtay | 4p |
| 3ps | macâpacihepan | macâpacihikôpan | 4p | macâpacihimepan | 5p |
| 4p | macâpacihelîpana | macâpacihikolîpana | 5p |
| 1pp (exclusive) | ni macâpacihâhtân | ni macâpacihikohtân | 3ps | ni macâpacihâhtânak ni macâpacihâhtâ(nâ)nak | ni macâpacihikohtânak ni macâpacihikohtâ(nâ)nak | 3pp | ni macâpacihimâhtâna | ni macâpacihikolihtân | 4p |
| 1pp (inclusive) | ki macâpacihâhtânaw ki macâpacihâhtânon | ki macâpacihikohtânaw ki macâpacihikohtânon | 3ps | ki macâpacihâhtânawak | ki macâpacihikohtânawak | 3pp | ki macâpacihimâhtânawa | ki macâpacihikolihtânaw | 4p |
| 2pp | ki macâpacihihtâwâw | ki macâpacihitihtâwâw | 1ps & 1pp (exclusive) | ki macâpacihâhtâwâw | ki macâpacihikohtâwâw | 3ps | ki macâpacihâhtâwâwak | ki macâpacihikohtâwâwak | 3pp | ki macâpacihimâhtâwâwa | ki macâpacihikolihtâwâw | 4p |
| 3pp | macâpacihepanak | macâpacihikôpanak | 4p | macâpacihimepanak | 5p |
Dubitative - neutral
| → | direct | inverse | ← |
| 1ps | ni macâpacihâtok(w)e | ni macâpacihikôtok(w)e | 3ps | ni macâpacihâtok(w)enak | ni macâpacihikôtok(w)enak | 3pp | ni macâpacihimâtok(w)e | ni macâpacihikolîtok(w)e | 4p |
| 2ps | ki macâpacihinâtok(w)e | ki macâpacihitinâtok(w)e | 1ps | ki macâpacihinânâtok(w)e | ki macâpacihitinânâtok(w)e | 1pp (exclusive) | ki macâpacihâtok(w)e | ki macâpacihikôtok(w)e | 3ps | ki macâpacihâtok(w)enak | ki macâpacihikôtok(w)enak | 3pp | ki macâpacihimâtok(w)e | ki macâpacihikolîtok(w)e | 4p |
| 3ps | macâpacihetok(w)e | macâpacihikôtok(w)e | 4p | macâpacihimetok(w)e | 5p |
| 4p | macâpacihelîtok(w)e | macâpacihikolîtok(w)e | 5p |
| 1pp (exclusive) | ni macâpacihânânâtok(w)e | ni macâpacihikonânâtok(w)e | 3ps | ni macâpacihânânâtok(w)enak | ni macâpacihikonânâtok(w)enak | 3pp | ni macâpacihimânânâtok(w)e | 4p |
| 1pp (inclusive) | ki macâpacihânâtok(w)e | ki macâpacihikonânâtok(w)e | 3ps | ki macâpacihânâtok(w)enak | ki macâpacihikonânâtok(w)enak | 3pp | ki macâpacihimânâtok(w)e | 4p |
| 2pp | ki macâpacihinâwâtok(w)e | ki macâpacihitinâwâtok(w)e | 1ps & 1pp (exclusive) | ki macâpacihâwâtok(w)e | ki macâpacihikowâtok(w)e | 3ps | ki macâpacihâwâtok(w)enak | ki macâpacihikowâtok(w)enak | 3pp | ki macâpacihimâwâtok(w)e | 4p |
| 3pp | macâpacihetok(w)enak | macâpacihikôtok(w)enak | 4p | macâpacihimetok(w)enak | 5p |
Dubitative - preterit
| → | direct | inverse | ← |
| 1ps | ni macâpacihâkopan | ni macâpacihikokopan | 3ps | ni macâpacihâkopanak | ni macâpacihikokopanak | 3pp | ni macâpacihimâkopan | ni macâpacihikolikopan | 4p |
| 2ps | ki macâpacihinâkopan | ki macâpacihitinâkopan | 1ps | ki macâpacihinânâkopan | ki macâpacihitinânâkopan | 1pp (exclusive) | ki macâpacihâkopan | ki macâpacihikokopan | 3ps | ki macâpacihâkopanak | ki macâpacihikokopanak | 3pp | ki macâpacihimâkopan | ki macâpacihikolikopan | 4p |
| 3ps | macâpacihekopan | macâpacihikokopan | 4p | macâpacihimekopan | 5p |
| 4p | macâpacihelikopan | macâpacihikolikopan | 5p |
| 1pp (exclusive) | ni macâpacihânânâkopan | ni macâpacihikonânâkopan | 3ps | ni macâpacihânânâkopanak | ni macâpacihikonânâkopanak | 3pp | ni macâpacihimânânâkopan | 4p |
| 1pp (inclusive) | ki macâpacihânâkopan | ki macâpacihikonâkopan | 3ps | ki macâpacihânâkopanak | ki macâpacihikonâkopanak | 3pp | ki macâpacihimânâkopan | 4p |
| 2pp | ki macâpacihinâwâkopan | ki macâpacihitinâwâkopan | 1ps & 1pp (exclusive) | ki macâpacihâwâkopan | ki macâpacihikowâkopan | 3ps | ki macâpacihâwâkopanak | ki macâpacihikowâkopanak | 3pp | ki macâpacihimâwâkopan | 4p |
| 3pp | macâpacihewâkopan | macâpacihikowâkopan | 4p | macâpacihimewâkopan | 5p |
Imperative Order
Immediate
| ↓ 2ps | ↓ 2pp | ↓ 1pp (inclusive) | |
| 1ps | macâpacihin | macâpacihikʷ | |
| 1pp (exclusive) | macâpacihinân | macâpacihinân | |
| 3ps | macâpacihi | macâpacihihkʷ macâpacihâhkʷ | macâpacihâtâw |
| 3pp | macâpacihik | macâpacihihkok macâpacihâhkok | macâpacihâtânak |
| 4p | macâpacihim | macâpacihimâhkʷ | macâpacihimâtâna |
Delayed
| ↓ 2ps | ↓ 2pp | ↓ 1pp (inclusive) | |
| 1ps | macâpacihîhkan | macâpacihîhkekʷ | |
| 1pp (exclusive) | |||
| 3ps | macâpacihâhkan | macâpacihâhkekʷ | macâpacihâhkahk |
| 3pp | macâpacihâhkanak | macâpacihâhkekok | |
| 4p | macâpacihimâhkan | macâpacihimâhkekʷ | macâpacihimâhkahk |
Conjunct Order
Indicative - neutral
| → | direct | inverse | ← |
| 1ps | macâpacihak | macâpacihit | 3ps | macâpacihakik | macâpacihicik | 3pp | macâpacihimaki | macâpacihimici | 4p |
| 2ps | macâpacihiyan | macâpacihitân | 1ps | macâpacihiyâhk | macâpacihitâhk | 1pp (exclusive) | macâpacihat | macâpacihisk | 3ps | macâpacihacik | macâpacihiskik | 3pp | macâpacihimaci | macâpacihimiski | 4p |
| 3ps | macâpacihât | macâpacihikot | 4p | macâpacihimât | 5p |
| 4p | macâpacihâlici | macâpacihikolici | 5p |
| 1pp (exclusive) | macâpacihakiht macâpacihâyâhk | macâpacihiyamiht macâpacihikoyâhk | 3ps | macâpacihakihcik | macâpacihiyamihcik macâpacihikoyâhk | 3pp | macâpacihimakihci | macâpacihimiyamihci | 4p |
| 1pp (inclusive) | macâpacihahkʷ macâpacihâyahkʷ | macâpacihitahkʷ macâpacihikoyahkʷ | 3ps | macâpacihahkok | macâpacihitahkok macâpacihikoyahkʷ | 3pp | macâpacihimahko | macâpacihimitahko | 4p |
| 2pp | macâpacihiyekʷ | macâpacihitakok | 1ps & 1pp (exclusive) | macâpacihekʷ | macâpacihitâkʷ macâpacihikoyekʷ | 3ps | macâpacihekok | macâpacihitâkok macâpacihikoyekʷ | 3pp | macâpacihimeko | macâpacihimitâko | 4p |
| 3pp | macâpacihâcik | macâpacihikocik | 4p | macâpacihimâcik | 5p |
Indicative - preterit
| → | direct | inverse | ← |
| 1ps | macâpacihakipan | macâpacihispan | 3ps | macâpacihakwâpan macâpacihakipanak | macâpacihiwâspan macâpacihispanak | 3pp | macâpacihimakipan | macâpacihimispan | 4p |
| 2ps | macâpacihiyahpan | macâpacihitâpân | 1ps | macâpacihiyâhkipan | macâpacihitâhkipan | 1pp (exclusive) | macâpacihatipan | macâpacihiskipan | 3ps | macâpacihatwâpan macâpacihatipanak | macâpacihiskwâpan macâpacihiskipanak | 3pp | macâpacihimatipan | macâpacihimiskipan | 4p |
| 3ps | macâpacihâspan | macâpacihikospan | 4p | macâpacihimâspan | 5p |
| 4p | macâpacihâlispan | macâpacihikolispan | 5p |
| 1pp (exclusive) | macâpacihakihtipan macâpacihâyâhkipan | macâpacihiyamihtipan macâpacihikoyâhkipan | 3ps | macâpacihakihtwâpan macâpacihakihtipanak | macâpacihiyamihtwâpan macâpacihiyamihtipanak macâpacihikoyâhkipan | 3pp | macâpacihimakihtipan | macâpacihimiyamihtipan | 4p |
| 1pp (inclusive) | macâpacihahkopan macâpacihâyahkopan | macâpacihitahkopan macâpacihikoyahkopan | 3ps | macâpacihahkwâpan macâpacihahkopanak | macâpacihitahkwâpan macâpacihitahkopanak macâpacihikoyahkopan | 3pp | macâpacihimahkopan | macâpacihimitahkopan | 4p |
| 2pp | macâpacihiyekopan | macâpacihitakokipan | 1ps & 1pp (exclusive) | macâpacihekopan | macâpacihitâkopan macâpacihikoyekopan | 3ps | macâpacihekwâpan macâpacihekopanak | macâpacihitâkwâpan macâpacihitâkopanak macâpacihikoyekopan | 3pp | macâpacihimekopan | macâpacihimitâkopan | 4p |
| 3pp | macâpacihâwâspan macâpacihâspanak | macâpacihikowâspan macâpacihikospanak | 4p | macâpacihimâwâspan | 5p |
Dubitative - neutral
| → | direct | inverse | ← |
| 1ps | macâpacihâwake | macâpacihikwe | 3ps | macâpacihâwakenak | macâpacihiwâkwe macâpacihikwenak | 3pp | macâpacihimâwake | macâpacihimikwe | 4p |
| 2ps | macâpacihiwane | macâpacihitâwâne | 1ps | macâpacihiwâhkwe | macâpacihitâwâhkwe | 1pp (exclusive) | macâpacihâwate | macâpacihiskwe | 3ps | macâpacihâwatenak | macâpacihiskwâkwe macâpacihiskwenak | 3pp | macâpacihimâwate | macâpacihimiskwe | 4p |
| 3ps | macâpacihâkwe | macâpacihikokwe | 4p | macâpacihimâkwe | 5p |
| 4p | macâpacihâlikwe | macâpacihikolikwe | 5p |
| 1pp (exclusive) | macâpacihâwakihte | macâpacihiyamihte macâpacihikoyâhkwe | 3ps | macâpacihâwakihtenak | macâpacihiyamihtenak macâpacihikoyâhkwe | 3pp | macâpacihimâwakihte | macâpacihimiyamihte | 4p |
| 1pp (inclusive) | macâpacihâwahkwe | macâpacihitahkwe macâpacihikoyahkwe | 3ps | macâpacihâwahkwenak | macâpacihitahkwenak macâpacihikoyahkwe | 3pp | macâpacihimâwahkwe | macâpacihimitahkwe | 4p |
| 2pp | macâpacihiwekwe | macâpacihitakokwâwe | 1ps & 1pp (exclusive) | macâpacihewekwe | macâpacihitâkwe macâpacihikoyekwe | 3ps | macâpacihewekwenak | macâpacihitâkwenak macâpacihikoyekwe | 3pp | macâpacihimewekwe | macâpacihimitâkwe | 4p |
| 3pp | macâpacihâwâkwe macâpacihâkwenak | macâpacihikowâkwe macâpacihikokwenak | 4p | macâpacihimâwâkwe | 5p |
Dubitative - preterit
| → | direct | inverse | ← |
| 1ps | macâpacihâwakipane | macâpacihikopane | 3ps | macâpacihâwakipanenak | macâpacihiwâkopane | 3pp | macâpacihimâwakipane | macâpacihimikopane | 4p |
| 2ps | macâpacihiwahpane | macâpacihitâwâpâne | 1ps | macâpacihiwâhkopane | macâpacihitâwâhkopane | 1pp (exclusive) | macâpacihâwatipane | macâpacihiskopane | 3ps | macâpacihâwatipanenak | macâpacihiskwâkopane macâpacihiskopanenak | 3pp | macâpacihimâwatipane | macâpacihimiskopane | 4p |
| 3ps | macâpacihâkopane | macâpacihikokopane | 4p | macâpacihimâkopane | 5p |
| 4p | macâpacihâlikopane | macâpacihikolikopane | 5p |
| 1pp (exclusive) | macâpacihâwakihtipane | macâpacihiyamihtipane macâpacihikoyâhkopane | 3ps | macâpacihâwakihtipanenak | macâpacihiyamihtipanenak macâpacihikoyâhkopane | 3pp | macâpacihimâwakihtipane | macâpacihimiyamihtipane | 4p |
| 1pp (inclusive) | macâpacihâwahkopane | macâpacihitahkopane macâpacihikoyahkopane | 3ps | macâpacihâwahkopanenak | macâpacihitahkopanenak macâpacihikoyahkopane | 3pp | macâpacihimâwahkopane | macâpacihimitahkopane | 4p |
| 2pp | macâpacihiwekopane | macâpacihitakokopane | 1ps & 1pp (exclusive) | macâpacihewekopane | macâpacihitâkokopane macâpacihikoyekopane | 3ps | macâpacihewekopanenak | macâpacihitâkokopanenak macâpacihikoyekopane | 3pp | macâpacihimewekopane | macâpacihimitâkokopane | 4p |
| 3pp | macâpacihâwâkopane macâpacihâkopanenak | macâpacihikowâkopane macâpacihikokopanenak | 4p | macâpacihimâwâkopane | 5p |
Subjunctive
| → | direct | inverse | ← |
| 1ps | macâpacihake | macâpacihite | 3ps | macâpacihakwâwe macâpacihakenak | macâpacihitwâwe macâpacihitenak | 3pp | macâpacihimake(na) | macâpacihimite | 4p |
| 2ps | macâpacihiyane | macâpacihitâne | 1ps | macâpacihiyâhke | macâpacihitâhke | 1pp (exclusive) | macâpacihate | macâpacihiske | 3ps | macâpacihatwâwe macâpacihatenak | macâpacihiskwâwe macâpacihiskenak | 3pp | macâpacihimate(na) | macâpacihimiske | 4p |
| 3ps | macâpacihâte | macâpacihikote | 4p | macâpacihimâte(na) | 5p |
| 4p | macâpacihâlite | macâpacihikolite | 5p |
| 1pp (exclusive) | macâpacihakihte | macâpacihiyamihte macâpacihikoyâhke | 3ps | macâpacihakihtwâwe macâpacihakihtenak | macâpacihiyamihtwâwe macâpacihiyamihtenak macâpacihikoyâhke | 3pp | macâpacihimakihte(na) | macâpacihimiyamihte | 4p |
| 1pp (inclusive) | macâpacihahkwe | macâpacihitahkwe macâpacihikoyahkwe | 3ps | macâpacihahkwâwe macâpacihahkwenak | macâpacihitahkwâwe macâpacihitahkwenak macâpacihikoyahkwe | 3pp | macâpacihimahkwe(na) | macâpacihimitahkwe | 4p |
| 2pp | macâpacihiyekwe | macâpacihitakwâwe macâpacihitakoke | 1ps & 1pp (exclusive) | macâpacihekwe | macâpacihitâkwe macâpacihikoyekwe | 3ps | macâpacihekwâwe macâpacihekwenak | macâpacihitâkwâwe macâpacihitâkwenak macâpacihikoyekwe | 3pp | macâpacihimekwe(na) | macâpacihimitâkwe | 4p |
| 3pp | macâpacihâtwâwe macâpacihâtenak | macâpacihikotwâwe macâpacihikotenak | 4p | macâpaciimâtwâwe | 5p |
Iterative
| → | direct | inverse | ← |
| 1ps | macâpacihaki | macâpacihici | 3ps | macâpacihakwâwi | macâpacihitwâwi | 3pp | macâpacihimaki | macâpacihimici | 4p |
| 2ps | macâpacihiyani | macâpacihitâni | 1ps | macâpacihiyâhki | macâpacihitâhki | 1pp (exclusive) | macâpacihaci | macâpacihiski | 3ps | macâpacihatwâwi | macâpacihiskwâwi | 3pp | macâpacihimaci | macâpacihimiski | 4p |
| 3ps | macâpacihâci | macâpacihikoci | 4p | macâpacihimâci | 5p |
| 4p | macâpacihâlici | macâpacihikolici | 5p |
| 1pp (exclusive) | macâpacihakihci | macâpacihiyamihci macâpacihikoyâhki | 3ps | macâpacihakihtwâwi | macâpacihiyamihtwâwi macâpacihikoyâhki | 3pp | macâpacihimakihci | macâpacihimiyamihci | 4p |
| 1pp (inclusive) | macâpacihahko | macâpacihitahko macâpacihikoyahko | 3ps | macâpacihahkwâwi | macâpacihitahkwâwi macâpacihikoyahko | 3pp | macâpacihimahko | macâpacihimitahko | 4p |
| 2pp | macâpacihiyeko | macâpacihitakwâwi macâpacihitakoki | 1ps & 1pp (exclusive) | macâpaciheko | macâpacihitâko macâpacihikoyeko | 3ps | macâpacihekwâwi | macâpacihitâkwâwi macâpacihikoyeko | 3pp | macâpacihimeko | macâpacihimitâko | 4p |
| 3pp | macâpacihâtwâwi | macâpacihikotwâwi | 4p | macâpacihimâtwâwi | 5p |