yâkwâmihew
Animate Transitive Verb (VTA)
Independent Order
Indicative - neutral
| → | direct | inverse | ← |
| 1ps | ni yâkwâmihâw | ni yâkwâmihikʷ | 3ps | ni yâkwâmihâwak | ni yâkwâmihikwak | 3pp | ni yâkwâmihimâwa ni yâkwâmihâliwa | ni yâkwâmihikoliwa | 4p |
| 2ps | ki yâkwâmihin | ki yâkwâmihitin | 1ps | ki yâkwâmihinân | ki yâkwâmihitinân | 1pp (exclusive) | ki yâkwâmihâw | ki yâkwâmihikʷ | 3ps | ki yâkwâmihâwak | ki yâkwâmihikwak | 3pp | ki yâkwâmihimâwa ki yâkwâmihâliwa | ki yâkwâmihikoliwa | 4p |
| 3ps | yâkwâmihew | yâkwâmihikow | 4p | yâkwâmihimew | 5p |
| 4p | yâkwâmiheliwa | yâkwâmihikoliwa | 5p |
| 1pp (exclusive) | ni yâkwâmihânân | ni yâkwâmihikonân | 3ps | ni yâkwâmihânânak | ni yâkwâmihikonânak | 3pp | ni yâkwâmihimânâna | ni yâkwâmihikonâna | 4p |
| 1pp (inclusive) | ki yâkwâmihânaw ki yâkwâmihânon | ki yâkwâmihiko(nâ)naw ki yâkwâmihiko(nâ)non | 3ps | ki yâkwâmihânawak | ki yâkwâmihiko(nâ)nawak | 3pp | ki yâkwâmihimânawa | ki yâkwâmihikonawa | 4p |
| 2pp | ki yâkwâmihinâwâw | ki yâkwâmihitinâwâw | 1ps & 1pp (exclusive) | ki yâkwâmihâwâw | ki yâkwâmihikowâw | 3ps | ki yâkwâmihâwâwak | ki yâkwâmihikowâwak | 3pp | ki yâkwâmihimâwâwa | ki yâkwâmihikowâwa | 4p |
| 3pp | yâkwâmihewak | yâkwâmihikowak | 4p | yâkwâmihimewak | 5p |
Indicative - preterit
| → | direct | inverse | ← |
| 1ps | ni yâkwâmihâhtay | ni yâkwâmihikohtay | 3ps | ni yâkwâmihâhtayak | ni yâkwâmihikohtayak | 3pp | ni yâkwâmihimâhtaya | ni yâkwâmihikolihtay | 4p |
| 2ps | ki yâkwâmihihtay | ki yâkwâmihitihtay | 1ps | ki yâkwâmihihtân | ki yâkwâmihitihtân | 1pp (exclusive) | ki yâkwâmihâhtay | ki yâkwâmihikohtay | 3ps | ki yâkwâmihâhtayak | ki yâkwâmihikohtayak | 3pp | ki yâkwâmihimâhtaya | ki yâkwâmihikolihtay | 4p |
| 3ps | yâkwâmihepan | yâkwâmihikôpan | 4p | yâkwâmihimepan | 5p |
| 4p | yâkwâmihelîpana | yâkwâmihikolîpana | 5p |
| 1pp (exclusive) | ni yâkwâmihâhtân | ni yâkwâmihikohtân | 3ps | ni yâkwâmihâhtânak ni yâkwâmihâhtâ(nâ)nak | ni yâkwâmihikohtânak ni yâkwâmihikohtâ(nâ)nak | 3pp | ni yâkwâmihimâhtâna | ni yâkwâmihikolihtân | 4p |
| 1pp (inclusive) | ki yâkwâmihâhtânaw ki yâkwâmihâhtânon | ki yâkwâmihikohtânaw ki yâkwâmihikohtânon | 3ps | ki yâkwâmihâhtânawak | ki yâkwâmihikohtânawak | 3pp | ki yâkwâmihimâhtânawa | ki yâkwâmihikolihtânaw | 4p |
| 2pp | ki yâkwâmihihtâwâw | ki yâkwâmihitihtâwâw | 1ps & 1pp (exclusive) | ki yâkwâmihâhtâwâw | ki yâkwâmihikohtâwâw | 3ps | ki yâkwâmihâhtâwâwak | ki yâkwâmihikohtâwâwak | 3pp | ki yâkwâmihimâhtâwâwa | ki yâkwâmihikolihtâwâw | 4p |
| 3pp | yâkwâmihepanak | yâkwâmihikôpanak | 4p | yâkwâmihimepanak | 5p |
Dubitative - neutral
| → | direct | inverse | ← |
| 1ps | ni yâkwâmihâtok(w)e | ni yâkwâmihikôtok(w)e | 3ps | ni yâkwâmihâtok(w)enak | ni yâkwâmihikôtok(w)enak | 3pp | ni yâkwâmihimâtok(w)e | ni yâkwâmihikolîtok(w)e | 4p |
| 2ps | ki yâkwâmihinâtok(w)e | ki yâkwâmihitinâtok(w)e | 1ps | ki yâkwâmihinânâtok(w)e | ki yâkwâmihitinânâtok(w)e | 1pp (exclusive) | ki yâkwâmihâtok(w)e | ki yâkwâmihikôtok(w)e | 3ps | ki yâkwâmihâtok(w)enak | ki yâkwâmihikôtok(w)enak | 3pp | ki yâkwâmihimâtok(w)e | ki yâkwâmihikolîtok(w)e | 4p |
| 3ps | yâkwâmihetok(w)e | yâkwâmihikôtok(w)e | 4p | yâkwâmihimetok(w)e | 5p |
| 4p | yâkwâmihelîtok(w)e | yâkwâmihikolîtok(w)e | 5p |
| 1pp (exclusive) | ni yâkwâmihânânâtok(w)e | ni yâkwâmihikonânâtok(w)e | 3ps | ni yâkwâmihânânâtok(w)enak | ni yâkwâmihikonânâtok(w)enak | 3pp | ni yâkwâmihimânânâtok(w)e | 4p |
| 1pp (inclusive) | ki yâkwâmihânâtok(w)e | ki yâkwâmihikonânâtok(w)e | 3ps | ki yâkwâmihânâtok(w)enak | ki yâkwâmihikonânâtok(w)enak | 3pp | ki yâkwâmihimânâtok(w)e | 4p |
| 2pp | ki yâkwâmihinâwâtok(w)e | ki yâkwâmihitinâwâtok(w)e | 1ps & 1pp (exclusive) | ki yâkwâmihâwâtok(w)e | ki yâkwâmihikowâtok(w)e | 3ps | ki yâkwâmihâwâtok(w)enak | ki yâkwâmihikowâtok(w)enak | 3pp | ki yâkwâmihimâwâtok(w)e | 4p |
| 3pp | yâkwâmihetok(w)enak | yâkwâmihikôtok(w)enak | 4p | yâkwâmihimetok(w)enak | 5p |
Dubitative - preterit
| → | direct | inverse | ← |
| 1ps | ni yâkwâmihâkopan | ni yâkwâmihikokopan | 3ps | ni yâkwâmihâkopanak | ni yâkwâmihikokopanak | 3pp | ni yâkwâmihimâkopan | ni yâkwâmihikolikopan | 4p |
| 2ps | ki yâkwâmihinâkopan | ki yâkwâmihitinâkopan | 1ps | ki yâkwâmihinânâkopan | ki yâkwâmihitinânâkopan | 1pp (exclusive) | ki yâkwâmihâkopan | ki yâkwâmihikokopan | 3ps | ki yâkwâmihâkopanak | ki yâkwâmihikokopanak | 3pp | ki yâkwâmihimâkopan | ki yâkwâmihikolikopan | 4p |
| 3ps | yâkwâmihekopan | yâkwâmihikokopan | 4p | yâkwâmihimekopan | 5p |
| 4p | yâkwâmihelikopan | yâkwâmihikolikopan | 5p |
| 1pp (exclusive) | ni yâkwâmihânânâkopan | ni yâkwâmihikonânâkopan | 3ps | ni yâkwâmihânânâkopanak | ni yâkwâmihikonânâkopanak | 3pp | ni yâkwâmihimânânâkopan | 4p |
| 1pp (inclusive) | ki yâkwâmihânâkopan | ki yâkwâmihikonâkopan | 3ps | ki yâkwâmihânâkopanak | ki yâkwâmihikonâkopanak | 3pp | ki yâkwâmihimânâkopan | 4p |
| 2pp | ki yâkwâmihinâwâkopan | ki yâkwâmihitinâwâkopan | 1ps & 1pp (exclusive) | ki yâkwâmihâwâkopan | ki yâkwâmihikowâkopan | 3ps | ki yâkwâmihâwâkopanak | ki yâkwâmihikowâkopanak | 3pp | ki yâkwâmihimâwâkopan | 4p |
| 3pp | yâkwâmihewâkopan | yâkwâmihikowâkopan | 4p | yâkwâmihimewâkopan | 5p |
Imperative Order
Immediate
| ↓ 2ps | ↓ 2pp | ↓ 1pp (inclusive) | |
| 1ps | yâkwâmihin | yâkwâmihikʷ | |
| 1pp (exclusive) | yâkwâmihinân | yâkwâmihinân | |
| 3ps | yâkwâmihi | yâkwâmihihkʷ yâkwâmihâhkʷ | yâkwâmihâtâw |
| 3pp | yâkwâmihik | yâkwâmihihkok yâkwâmihâhkok | yâkwâmihâtânak |
| 4p | yâkwâmihim | yâkwâmihimâhkʷ | yâkwâmihimâtâna |
Delayed
| ↓ 2ps | ↓ 2pp | ↓ 1pp (inclusive) | |
| 1ps | yâkwâmihîhkan | yâkwâmihîhkekʷ | |
| 1pp (exclusive) | |||
| 3ps | yâkwâmihâhkan | yâkwâmihâhkekʷ | yâkwâmihâhkahk |
| 3pp | yâkwâmihâhkanak | yâkwâmihâhkekok | |
| 4p | yâkwâmihimâhkan | yâkwâmihimâhkekʷ | yâkwâmihimâhkahk |
Conjunct Order
Indicative - neutral
| → | direct | inverse | ← |
| 1ps | yâkwâmihak | yâkwâmihit | 3ps | yâkwâmihakik | yâkwâmihicik | 3pp | yâkwâmihimaki | yâkwâmihimici | 4p |
| 2ps | yâkwâmihiyan | yâkwâmihitân | 1ps | yâkwâmihiyâhk | yâkwâmihitâhk | 1pp (exclusive) | yâkwâmihat | yâkwâmihisk | 3ps | yâkwâmihacik | yâkwâmihiskik | 3pp | yâkwâmihimaci | yâkwâmihimiski | 4p |
| 3ps | yâkwâmihât | yâkwâmihikot | 4p | yâkwâmihimât | 5p |
| 4p | yâkwâmihâlici | yâkwâmihikolici | 5p |
| 1pp (exclusive) | yâkwâmihakiht yâkwâmihâyâhk | yâkwâmihiyamiht yâkwâmihikoyâhk | 3ps | yâkwâmihakihcik | yâkwâmihiyamihcik yâkwâmihikoyâhk | 3pp | yâkwâmihimakihci | yâkwâmihimiyamihci | 4p |
| 1pp (inclusive) | yâkwâmihahkʷ yâkwâmihâyahkʷ | yâkwâmihitahkʷ yâkwâmihikoyahkʷ | 3ps | yâkwâmihahkok | yâkwâmihitahkok yâkwâmihikoyahkʷ | 3pp | yâkwâmihimahko | yâkwâmihimitahko | 4p |
| 2pp | yâkwâmihiyekʷ | yâkwâmihitakok | 1ps & 1pp (exclusive) | yâkwâmihekʷ | yâkwâmihitâkʷ yâkwâmihikoyekʷ | 3ps | yâkwâmihekok | yâkwâmihitâkok yâkwâmihikoyekʷ | 3pp | yâkwâmihimeko | yâkwâmihimitâko | 4p |
| 3pp | yâkwâmihâcik | yâkwâmihikocik | 4p | yâkwâmihimâcik | 5p |
Indicative - preterit
| → | direct | inverse | ← |
| 1ps | yâkwâmihakipan | yâkwâmihispan | 3ps | yâkwâmihakwâpan yâkwâmihakipanak | yâkwâmihiwâspan yâkwâmihispanak | 3pp | yâkwâmihimakipan | yâkwâmihimispan | 4p |
| 2ps | yâkwâmihiyahpan | yâkwâmihitâpân | 1ps | yâkwâmihiyâhkipan | yâkwâmihitâhkipan | 1pp (exclusive) | yâkwâmihatipan | yâkwâmihiskipan | 3ps | yâkwâmihatwâpan yâkwâmihatipanak | yâkwâmihiskwâpan yâkwâmihiskipanak | 3pp | yâkwâmihimatipan | yâkwâmihimiskipan | 4p |
| 3ps | yâkwâmihâspan | yâkwâmihikospan | 4p | yâkwâmihimâspan | 5p |
| 4p | yâkwâmihâlispan | yâkwâmihikolispan | 5p |
| 1pp (exclusive) | yâkwâmihakihtipan yâkwâmihâyâhkipan | yâkwâmihiyamihtipan yâkwâmihikoyâhkipan | 3ps | yâkwâmihakihtwâpan yâkwâmihakihtipanak | yâkwâmihiyamihtwâpan yâkwâmihiyamihtipanak yâkwâmihikoyâhkipan | 3pp | yâkwâmihimakihtipan | yâkwâmihimiyamihtipan | 4p |
| 1pp (inclusive) | yâkwâmihahkopan yâkwâmihâyahkopan | yâkwâmihitahkopan yâkwâmihikoyahkopan | 3ps | yâkwâmihahkwâpan yâkwâmihahkopanak | yâkwâmihitahkwâpan yâkwâmihitahkopanak yâkwâmihikoyahkopan | 3pp | yâkwâmihimahkopan | yâkwâmihimitahkopan | 4p |
| 2pp | yâkwâmihiyekopan | yâkwâmihitakokipan | 1ps & 1pp (exclusive) | yâkwâmihekopan | yâkwâmihitâkopan yâkwâmihikoyekopan | 3ps | yâkwâmihekwâpan yâkwâmihekopanak | yâkwâmihitâkwâpan yâkwâmihitâkopanak yâkwâmihikoyekopan | 3pp | yâkwâmihimekopan | yâkwâmihimitâkopan | 4p |
| 3pp | yâkwâmihâwâspan yâkwâmihâspanak | yâkwâmihikowâspan yâkwâmihikospanak | 4p | yâkwâmihimâwâspan | 5p |
Dubitative - neutral
| → | direct | inverse | ← |
| 1ps | yâkwâmihâwake | yâkwâmihikwe | 3ps | yâkwâmihâwakenak | yâkwâmihiwâkwe yâkwâmihikwenak | 3pp | yâkwâmihimâwake | yâkwâmihimikwe | 4p |
| 2ps | yâkwâmihiwane | yâkwâmihitâwâne | 1ps | yâkwâmihiwâhkwe | yâkwâmihitâwâhkwe | 1pp (exclusive) | yâkwâmihâwate | yâkwâmihiskwe | 3ps | yâkwâmihâwatenak | yâkwâmihiskwâkwe yâkwâmihiskwenak | 3pp | yâkwâmihimâwate | yâkwâmihimiskwe | 4p |
| 3ps | yâkwâmihâkwe | yâkwâmihikokwe | 4p | yâkwâmihimâkwe | 5p |
| 4p | yâkwâmihâlikwe | yâkwâmihikolikwe | 5p |
| 1pp (exclusive) | yâkwâmihâwakihte | yâkwâmihiyamihte yâkwâmihikoyâhkwe | 3ps | yâkwâmihâwakihtenak | yâkwâmihiyamihtenak yâkwâmihikoyâhkwe | 3pp | yâkwâmihimâwakihte | yâkwâmihimiyamihte | 4p |
| 1pp (inclusive) | yâkwâmihâwahkwe | yâkwâmihitahkwe yâkwâmihikoyahkwe | 3ps | yâkwâmihâwahkwenak | yâkwâmihitahkwenak yâkwâmihikoyahkwe | 3pp | yâkwâmihimâwahkwe | yâkwâmihimitahkwe | 4p |
| 2pp | yâkwâmihiwekwe | yâkwâmihitakokwâwe | 1ps & 1pp (exclusive) | yâkwâmihewekwe | yâkwâmihitâkwe yâkwâmihikoyekwe | 3ps | yâkwâmihewekwenak | yâkwâmihitâkwenak yâkwâmihikoyekwe | 3pp | yâkwâmihimewekwe | yâkwâmihimitâkwe | 4p |
| 3pp | yâkwâmihâwâkwe yâkwâmihâkwenak | yâkwâmihikowâkwe yâkwâmihikokwenak | 4p | yâkwâmihimâwâkwe | 5p |
Dubitative - preterit
| → | direct | inverse | ← |
| 1ps | yâkwâmihâwakipane | yâkwâmihikopane | 3ps | yâkwâmihâwakipanenak | yâkwâmihiwâkopane | 3pp | yâkwâmihimâwakipane | yâkwâmihimikopane | 4p |
| 2ps | yâkwâmihiwahpane | yâkwâmihitâwâpâne | 1ps | yâkwâmihiwâhkopane | yâkwâmihitâwâhkopane | 1pp (exclusive) | yâkwâmihâwatipane | yâkwâmihiskopane | 3ps | yâkwâmihâwatipanenak | yâkwâmihiskwâkopane yâkwâmihiskopanenak | 3pp | yâkwâmihimâwatipane | yâkwâmihimiskopane | 4p |
| 3ps | yâkwâmihâkopane | yâkwâmihikokopane | 4p | yâkwâmihimâkopane | 5p |
| 4p | yâkwâmihâlikopane | yâkwâmihikolikopane | 5p |
| 1pp (exclusive) | yâkwâmihâwakihtipane | yâkwâmihiyamihtipane yâkwâmihikoyâhkopane | 3ps | yâkwâmihâwakihtipanenak | yâkwâmihiyamihtipanenak yâkwâmihikoyâhkopane | 3pp | yâkwâmihimâwakihtipane | yâkwâmihimiyamihtipane | 4p |
| 1pp (inclusive) | yâkwâmihâwahkopane | yâkwâmihitahkopane yâkwâmihikoyahkopane | 3ps | yâkwâmihâwahkopanenak | yâkwâmihitahkopanenak yâkwâmihikoyahkopane | 3pp | yâkwâmihimâwahkopane | yâkwâmihimitahkopane | 4p |
| 2pp | yâkwâmihiwekopane | yâkwâmihitakokopane | 1ps & 1pp (exclusive) | yâkwâmihewekopane | yâkwâmihitâkokopane yâkwâmihikoyekopane | 3ps | yâkwâmihewekopanenak | yâkwâmihitâkokopanenak yâkwâmihikoyekopane | 3pp | yâkwâmihimewekopane | yâkwâmihimitâkokopane | 4p |
| 3pp | yâkwâmihâwâkopane yâkwâmihâkopanenak | yâkwâmihikowâkopane yâkwâmihikokopanenak | 4p | yâkwâmihimâwâkopane | 5p |
Subjunctive
| → | direct | inverse | ← |
| 1ps | yâkwâmihake | yâkwâmihite | 3ps | yâkwâmihakwâwe yâkwâmihakenak | yâkwâmihitwâwe yâkwâmihitenak | 3pp | yâkwâmihimake(na) | yâkwâmihimite | 4p |
| 2ps | yâkwâmihiyane | yâkwâmihitâne | 1ps | yâkwâmihiyâhke | yâkwâmihitâhke | 1pp (exclusive) | yâkwâmihate | yâkwâmihiske | 3ps | yâkwâmihatwâwe yâkwâmihatenak | yâkwâmihiskwâwe yâkwâmihiskenak | 3pp | yâkwâmihimate(na) | yâkwâmihimiske | 4p |
| 3ps | yâkwâmihâte | yâkwâmihikote | 4p | yâkwâmihimâte(na) | 5p |
| 4p | yâkwâmihâlite | yâkwâmihikolite | 5p |
| 1pp (exclusive) | yâkwâmihakihte | yâkwâmihiyamihte yâkwâmihikoyâhke | 3ps | yâkwâmihakihtwâwe yâkwâmihakihtenak | yâkwâmihiyamihtwâwe yâkwâmihiyamihtenak yâkwâmihikoyâhke | 3pp | yâkwâmihimakihte(na) | yâkwâmihimiyamihte | 4p |
| 1pp (inclusive) | yâkwâmihahkwe | yâkwâmihitahkwe yâkwâmihikoyahkwe | 3ps | yâkwâmihahkwâwe yâkwâmihahkwenak | yâkwâmihitahkwâwe yâkwâmihitahkwenak yâkwâmihikoyahkwe | 3pp | yâkwâmihimahkwe(na) | yâkwâmihimitahkwe | 4p |
| 2pp | yâkwâmihiyekwe | yâkwâmihitakwâwe yâkwâmihitakoke | 1ps & 1pp (exclusive) | yâkwâmihekwe | yâkwâmihitâkwe yâkwâmihikoyekwe | 3ps | yâkwâmihekwâwe yâkwâmihekwenak | yâkwâmihitâkwâwe yâkwâmihitâkwenak yâkwâmihikoyekwe | 3pp | yâkwâmihimekwe(na) | yâkwâmihimitâkwe | 4p |
| 3pp | yâkwâmihâtwâwe yâkwâmihâtenak | yâkwâmihikotwâwe yâkwâmihikotenak | 4p | yâkwâmiimâtwâwe | 5p |
Iterative
| → | direct | inverse | ← |
| 1ps | yâkwâmihaki | yâkwâmihici | 3ps | yâkwâmihakwâwi | yâkwâmihitwâwi | 3pp | yâkwâmihimaki | yâkwâmihimici | 4p |
| 2ps | yâkwâmihiyani | yâkwâmihitâni | 1ps | yâkwâmihiyâhki | yâkwâmihitâhki | 1pp (exclusive) | yâkwâmihaci | yâkwâmihiski | 3ps | yâkwâmihatwâwi | yâkwâmihiskwâwi | 3pp | yâkwâmihimaci | yâkwâmihimiski | 4p |
| 3ps | yâkwâmihâci | yâkwâmihikoci | 4p | yâkwâmihimâci | 5p |
| 4p | yâkwâmihâlici | yâkwâmihikolici | 5p |
| 1pp (exclusive) | yâkwâmihakihci | yâkwâmihiyamihci yâkwâmihikoyâhki | 3ps | yâkwâmihakihtwâwi | yâkwâmihiyamihtwâwi yâkwâmihikoyâhki | 3pp | yâkwâmihimakihci | yâkwâmihimiyamihci | 4p |
| 1pp (inclusive) | yâkwâmihahko | yâkwâmihitahko yâkwâmihikoyahko | 3ps | yâkwâmihahkwâwi | yâkwâmihitahkwâwi yâkwâmihikoyahko | 3pp | yâkwâmihimahko | yâkwâmihimitahko | 4p |
| 2pp | yâkwâmihiyeko | yâkwâmihitakwâwi yâkwâmihitakoki | 1ps & 1pp (exclusive) | yâkwâmiheko | yâkwâmihitâko yâkwâmihikoyeko | 3ps | yâkwâmihekwâwi | yâkwâmihitâkwâwi yâkwâmihikoyeko | 3pp | yâkwâmihimeko | yâkwâmihimitâko | 4p |
| 3pp | yâkwâmihâtwâwi | yâkwâmihikotwâwi | 4p | yâkwâmihimâtwâwi | 5p |