âkawalew
Animate Transitive Verb (VTA)
Independent Order
Indicative - neutral
| → | direct | inverse | ← |
| 1ps | nit âkawalâw | nit âkawalikʷ | 3ps | nit âkawalâwak | nit âkawalikwak | 3pp | nit âkawalimâwa nit âkawalâliwa | nit âkawalikoliwa | 4p |
| 2ps | kit âkawalin | kit âkawalitin | 1ps | kit âkawalinân | kit âkawalitinân | 1pp (exclusive) | kit âkawalâw | kit âkawalikʷ | 3ps | kit âkawalâwak | kit âkawalikwak | 3pp | kit âkawalimâwa kit âkawalâliwa | kit âkawalikoliwa | 4p |
| 3ps | âkawalew | âkawalikow | 4p | âkawalimew | 5p |
| 4p | âkawaleliwa | âkawalikoliwa | 5p |
| 1pp (exclusive) | nit âkawalânân | nit âkawalikonân | 3ps | nit âkawalânânak | nit âkawalikonânak | 3pp | nit âkawalimânâna | nit âkawalikonâna | 4p |
| 1pp (inclusive) | kit âkawalânaw kit âkawalânon | kit âkawaliko(nâ)naw kit âkawaliko(nâ)non | 3ps | kit âkawalânawak | kit âkawaliko(nâ)nawak | 3pp | kit âkawalimânawa | kit âkawalikonawa | 4p |
| 2pp | kit âkawalinâwâw | kit âkawalitinâwâw | 1ps & 1pp (exclusive) | kit âkawalâwâw | kit âkawalikowâw | 3ps | kit âkawalâwâwak | kit âkawalikowâwak | 3pp | kit âkawalimâwâwa | kit âkawalikowâwa | 4p |
| 3pp | âkawalewak | âkawalikowak | 4p | âkawalimewak | 5p |
Indicative - preterit
| → | direct | inverse | ← |
| 1ps | nit âkawalâhtay | nit âkawalikohtay | 3ps | nit âkawalâhtayak | nit âkawalikohtayak | 3pp | nit âkawalimâhtaya | nit âkawalikolihtay | 4p |
| 2ps | kit âkawalihtay | kit âkawalitihtay | 1ps | kit âkawalihtân | kit âkawalitihtân | 1pp (exclusive) | kit âkawalâhtay | kit âkawalikohtay | 3ps | kit âkawalâhtayak | kit âkawalikohtayak | 3pp | kit âkawalimâhtaya | kit âkawalikolihtay | 4p |
| 3ps | âkawalepan | âkawalikôpan | 4p | âkawalimepan | 5p |
| 4p | âkawalelîpana | âkawalikolîpana | 5p |
| 1pp (exclusive) | nit âkawalâhtân | nit âkawalikohtân | 3ps | nit âkawalâhtânak nit âkawalâhtâ(nâ)nak | nit âkawalikohtânak nit âkawalikohtâ(nâ)nak | 3pp | nit âkawalimâhtâna | nit âkawalikolihtân | 4p |
| 1pp (inclusive) | kit âkawalâhtânaw kit âkawalâhtânon | kit âkawalikohtânaw kit âkawalikohtânon | 3ps | kit âkawalâhtânawak | kit âkawalikohtânawak | 3pp | kit âkawalimâhtânawa | kit âkawalikolihtânaw | 4p |
| 2pp | kit âkawalihtâwâw | kit âkawalitihtâwâw | 1ps & 1pp (exclusive) | kit âkawalâhtâwâw | kit âkawalikohtâwâw | 3ps | kit âkawalâhtâwâwak | kit âkawalikohtâwâwak | 3pp | kit âkawalimâhtâwâwa | kit âkawalikolihtâwâw | 4p |
| 3pp | âkawalepanak | âkawalikôpanak | 4p | âkawalimepanak | 5p |
Dubitative - neutral
| → | direct | inverse | ← |
| 1ps | nit âkawalâtok(w)e | nit âkawalikôtok(w)e | 3ps | nit âkawalâtok(w)enak | nit âkawalikôtok(w)enak | 3pp | nit âkawalimâtok(w)e | nit âkawalikolîtok(w)e | 4p |
| 2ps | kit âkawalinâtok(w)e | kit âkawalitinâtok(w)e | 1ps | kit âkawalinânâtok(w)e | kit âkawalitinânâtok(w)e | 1pp (exclusive) | kit âkawalâtok(w)e | kit âkawalikôtok(w)e | 3ps | kit âkawalâtok(w)enak | kit âkawalikôtok(w)enak | 3pp | kit âkawalimâtok(w)e | kit âkawalikolîtok(w)e | 4p |
| 3ps | âkawaletok(w)e | âkawalikôtok(w)e | 4p | âkawalimetok(w)e | 5p |
| 4p | âkawalelîtok(w)e | âkawalikolîtok(w)e | 5p |
| 1pp (exclusive) | nit âkawalânânâtok(w)e | nit âkawalikonânâtok(w)e | 3ps | nit âkawalânânâtok(w)enak | nit âkawalikonânâtok(w)enak | 3pp | nit âkawalimânânâtok(w)e | 4p |
| 1pp (inclusive) | kit âkawalânâtok(w)e | kit âkawalikonâ(nâ)tok(w)e | 3ps | kit âkawalânâtok(w)enak | kit âkawalikonâ(nâ)tok(w)enak | 3pp | kit âkawalimânâtok(w)e | 4p |
| 2pp | kit âkawalinâwâtok(w)e | kit âkawalitinâwâtok(w)e | 1ps & 1pp (exclusive) | kit âkawalâwâtok(w)e | kit âkawalikowâtok(w)e | 3ps | kit âkawalâwâtok(w)enak | kit âkawalikowâtok(w)enak | 3pp | kit âkawalimâwâtok(w)e | 4p |
| 3pp | âkawaletok(w)enak | âkawalikôtok(w)enak | 4p | âkawalimetok(w)enak | 5p |
Dubitative - preterit
| → | direct | inverse | ← |
| 1ps | nit âkawalâkopan | nit âkawalikokopan | 3ps | nit âkawalâkopanak | nit âkawalikokopanak | 3pp | nit âkawalimâkopan | nit âkawalikolikopan | 4p |
| 2ps | kit âkawalinâkopan | kit âkawalitinâkopan | 1ps | kit âkawalinânâkopan | kit âkawalitinânâkopan | 1pp (exclusive) | kit âkawalâkopan | kit âkawalikokopan | 3ps | kit âkawalâkopanak | kit âkawalikokopanak | 3pp | kit âkawalimâkopan | kit âkawalikolikopan | 4p |
| 3ps | âkawalekopan | âkawalikokopan | 4p | âkawalimekopan | 5p |
| 4p | âkawalelikopan | âkawalikolikopan | 5p |
| 1pp (exclusive) | nit âkawalânânâkopan | nit âkawalikonânâkopan | 3ps | nit âkawalânânâkopanak | nit âkawalikonânâkopanak | 3pp | nit âkawalimânânâkopan | 4p |
| 1pp (inclusive) | kit âkawalânâkopan | kit âkawalikonâkopan | 3ps | kit âkawalânâkopanak | kit âkawalikonâkopanak | 3pp | kit âkawalimânâkopan | 4p |
| 2pp | kit âkawalinâwâkopan | kit âkawalitinâwâkopan | 1ps & 1pp (exclusive) | kit âkawalâwâkopan | kit âkawalikowâkopan | 3ps | kit âkawalâwâkopanak | kit âkawalikowâkopanak | 3pp | kit âkawalimâwâkopan | 4p |
| 3pp | âkawalewâkopan | âkawalikowâkopan | 4p | âkawalimewâkopan | 5p |
Imperative Order
Immediate
| ↓ 2ps | ↓ 2pp | ↓ 1pp (inclusive) | |
| 1ps | âkawalin | âkawalikʷ | |
| 1pp (exclusive) | âkawalinân | âkawalinân | |
| 3ps | âkawal | âkawalihkʷ âkawalâhkʷ | âkawalâtâw |
| 3pp | âkawalik | âkawalihkok âkawalâhkok | âkawalâtânak |
| 4p | âkawalim | âkawalimâhkʷ | âkawalimâtâna |
Delayed
| ↓ 2ps | ↓ 2pp | ↓ 1pp (inclusive) | |
| 1ps | âkawalîhkan | âkawalîhkekʷ | |
| 3ps | âkawalâhkan | âkawalâhkekʷ | âkawalâhkahk |
| 3pp | âkawalâhkanak | âkawalâhkekok | |
| 4p | âkawalimâhkan | âkawalimâhkekʷ | âkawalimâhkahk |
Conjunct Order
Indicative - neutral
| → | direct | inverse | ← |
| 1ps | âkawalak | âkawalit | 3ps | âkawalakik | âkawalicik | 3pp | âkawalimaki | âkawalimici | 4p |
| 2ps | âkawaliyan | âkawalitân | 1ps | âkawaliyâhk | âkawalitâhk | 1pp (exclusive) | âkawalat | âkawalisk | 3ps | âkawalacik | âkawaliskik | 3pp | âkawalimaci | âkawalimiski | 4p |
| 3ps | âkawalât | âkawalikot | 4p | âkawalimât | 5p |
| 4p | âkawalâlici | âkawalikolici | 5p |
| 1pp (exclusive) | âkawalakiht âkawalâyâhk | âkawaliyamiht âkawalikoyâhk | 3ps | âkawalakihcik | âkawaliyamihcik âkawalikoyâhk | 3pp | âkawalimakihci | âkawalimiyamihci | 4p |
| 1pp (inclusive) | âkawalahkʷ âkawalâyahkʷ | âkawalitahkʷ âkawalikoyahkʷ | 3ps | âkawalahkok | âkawalitahkok âkawalikoyahkʷ | 3pp | âkawalimahko | âkawalimitahko | 4p |
| 2pp | âkawaliyekʷ | âkawalitakok | 1ps & 1pp (exclusive) | âkawalekʷ | âkawalitâkʷ âkawalikoyekʷ | 3ps | âkawalekok | âkawalitâkok âkawalikoyekʷ | 3pp | âkawalimeko | âkawalimitâko | 4p |
| 3pp | âkawalâcik | âkawalikocik | 4p | âkawalimâcik | 5p |
Indicative - preterit
| → | direct | inverse | ← |
| 1ps | âkawalakipan | âkawalispan | 3ps | âkawalakwâpan âkawalakipanak | âkawaliwâspan âkawalispanak | 3pp | âkawalimakipan | âkawalimispan | 4p |
| 2ps | âkawaliyahpan | âkawalitâpân | 1ps | âkawaliyâhkipan | âkawalitâhkipan | 1pp (exclusive) | âkawalatipan | âkawaliskipan | 3ps | âkawalatwâpan âkawalatipanak | âkawaliskwâpan âkawaliskipanak | 3pp | âkawalimatipan | âkawalimiskipan | 4p |
| 3ps | âkawalâspan | âkawalikospan | 4p | âkawalimâspan | 5p |
| 4p | âkawalâlispan | âkawalikolispan | 5p |
| 1pp (exclusive) | âkawalakihtipan âkawalâyâhkipan | âkawaliyamihtipan âkawalikoyâhkipan | 3ps | âkawalakihtwâpan âkawalakihtipanak | âkawaliyamihtwâpan âkawaliyamihtipanak âkawalikoyâhkipan | 3pp | âkawalimakihtipan | âkawalimiyamihtipan | 4p |
| 1pp (inclusive) | âkawalahkopan âkawalâyahkopan | âkawalitahkopan âkawalikoyahkopan | 3ps | âkawalahkwâpan âkawalahkopanak | âkawalitahkwâpan âkawalitahkopanak âkawalikoyahkopan | 3pp | âkawalimahkopan | âkawalimitahkopan | 4p |
| 2pp | âkawaliyekopan | âkawalitakokipan | 1ps & 1pp (exclusive) | âkawalekopan | âkawalitâkopan âkawalikoyekopan | 3ps | âkawalekwâpan âkawalekopanak | âkawalitâkwâpan âkawalitâkopanak âkawalikoyekopan | 3pp | âkawalimekopan | âkawalimitâkopan | 4p |
| 3pp | âkawalâwâspan âkawalâspanak | âkawalikowâspan âkawalikospanak | 4p | âkawalimâwâspan | 5p |
Dubitative - neutral
| → | direct | inverse | ← |
| 1ps | âkawalâwake | âkawalikwe | 3ps | âkawalâwakenak | âkawaliwâkwe âkawalikwenak | 3pp | âkawalimâwake | âkawalimikwe | 4p |
| 2ps | âkawaliwane | âkawalitâwâne | 1ps | âkawaliwâhkwe | âkawalitâwâhkwe | 1pp (exclusive) | âkawalâwate | âkawaliskwe | 3ps | âkawalâwatenak | âkawaliskwâkwe âkawaliskwenak | 3pp | âkawalimâwate | âkawalimiskwe | 4p |
| 3ps | âkawalâkwe | âkawalikokwe | 4p | âkawalimâkwe | 5p |
| 4p | âkawalâlikwe | âkawalikolikwe | 5p |
| 1pp (exclusive) | âkawalâwakihte | âkawaliyamihte âkawalikoyâhkwe | 3ps | âkawalâwakihtenak | âkawaliyamihtenak âkawalikoyâhkwe | 3pp | âkawalimâwakihte | âkawalimiyamihte | 4p |
| 1pp (inclusive) | âkawalâwahkwe | âkawalitahkwe âkawalikoyahkwe | 3ps | âkawalâwahkwenak | âkawalitahkwenak âkawalikoyahkwe | 3pp | âkawalimâwahkwe | âkawalimitahkwe | 4p |
| 2pp | âkawaliwekwe | âkawalitakokwâwe | 1ps & 1pp (exclusive) | âkawalewekwe | âkawalitâkwe âkawalikoyekwe | 3ps | âkawalewekwenak | âkawalitâkwenak âkawalikoyekwe | 3pp | âkawalimewekwe | âkawalimitâkwe | 4p |
| 3pp | âkawalâwâkwe âkawalâkwenak | âkawalikowâkwe âkawalikokwenak | 4p | âkawalimâwâkwe | 5p |
Dubitative - preterit
| → | direct | inverse | ← |
| 1ps | âkawalâwakipane | âkawalikopane | 3ps | âkawalâwakipanenak | âkawaliwâkopane | 3pp | âkawalimâwakipane | âkawalimikopane | 4p |
| 2ps | âkawaliwahpane | âkawalitâwâpâne | 1ps | âkawaliwâhkopane | âkawalitâwâhkopane | 1pp (exclusive) | âkawalâwatipane | âkawaliskopane | 3ps | âkawalâwatipanenak | âkawaliskwâkopane âkawaliskopanenak | 3pp | âkawalimâwatipane | âkawalimiskopane | 4p |
| 3ps | âkawalâkopane | âkawalikokopane | 4p | âkawalimâkopane | 5p |
| 4p | âkawalâlikopane | âkawalikolikopane | 5p |
| 1pp (exclusive) | âkawalâwakihtipane | âkawaliyamihtipane âkawalikoyâhkopane | 3ps | âkawalâwakihtipanenak | âkawaliyamihtipanenak âkawalikoyâhkopane | 3pp | âkawalimâwakihtipane | âkawalimiyamihtipane | 4p |
| 1pp (inclusive) | âkawalâwahkopane | âkawalitahkopane âkawalikoyahkopane | 3ps | âkawalâwahkopanenak | âkawalitahkopanenak âkawalikoyahkopane | 3pp | âkawalimâwahkopane | âkawalimitahkopane | 4p |
| 2pp | âkawaliwekopane | âkawalitakokopane | 1ps & 1pp (exclusive) | âkawalewekopane | âkawalitâkokopane âkawalikoyekopane | 3ps | âkawalewekopanenak | âkawalitâkokopanenak âkawalikoyekopane | 3pp | âkawalimewekopane | âkawalimitâkokopane | 4p |
| 3pp | âkawalâwâkopane âkawalâkopanenak | âkawalikowâkopane âkawalikokopanenak | 4p | âkawalimâwâkopane | 5p |
Subjunctive
| → | direct | inverse | ← |
| 1ps | âkawalake | âkawalite | 3ps | âkawalakwâwe âkawalakenak | âkawalitwâwe âkawalitenak | 3pp | âkawalimake(na) | âkawalimite | 4p |
| 2ps | âkawaliyane | âkawalitâne | 1ps | âkawaliyâhke | âkawalitâhke | 1pp (exclusive) | âkawalate | âkawaliske | 3ps | âkawalatwâwe âkawalatenak | âkawaliskwâwe âkawaliskenak | 3pp | âkawalimate(na) | âkawalimiske | 4p |
| 3ps | âkawalâte | âkawalikote | 4p | âkawalimâte(na) | 5p |
| 4p | âkawalâlite | âkawalikolite | 5p |
| 1pp (exclusive) | âkawalakihte | âkawaliyamihte âkawalikoyâhke | 3ps | âkawalakihtwâwe âkawalakihtenak | âkawaliyamihtwâwe âkawaliyamihtenak âkawalikoyâhke | 3pp | âkawalimakihte(na) | âkawalimiyamihte | 4p |
| 1pp (inclusive) | âkawalahkwe | âkawalitahkwe âkawalikoyahkwe | 3ps | âkawalahkwâwe âkawalahkwenak | âkawalitahkwâwe âkawalitahkwenak âkawalikoyahkwe | 3pp | âkawalimahkwe(na) | âkawalimitahkwe | 4p |
| 2pp | âkawaliyekwe | âkawalitakwâwe âkawalitakoke | 1ps & 1pp (exclusive) | âkawalekwe | âkawalitâkwe âkawalikoyekwe | 3ps | âkawalekwâwe âkawalekwenak | âkawalitâkwâwe âkawalitâkwenak âkawalikoyekwe | 3pp | âkawalimekwe(na) | âkawalimitâkwe | 4p |
| 3pp | âkawalâtwâwe âkawalâtenak | âkawalikotwâwe âkawalikotenak | 4p | âkawalimâtwâwe | 5p |
Iterative
| → | direct | inverse | ← |
| 1ps | âkawalaki | âkawalici | 3ps | âkawalakwâwi | âkawalitwâwi | 3pp | âkawalimaki | âkawalimici | 4p |
| 2ps | âkawaliyani | âkawalitâni | 1ps | âkawaliyâhki | âkawalitâhki | 1pp (exclusive) | âkawalaci | âkawaliski | 3ps | âkawalatwâwi | âkawaliskwâwi | 3pp | âkawalimaci | âkawalimiski | 4p |
| 3ps | âkawalâci | âkawalikoci | 4p | âkawalimâci | 5p |
| 4p | âkawalâlici | âkawalikolici | 5p |
| 1pp (exclusive) | âkawalakihci | âkawaliyamihci âkawalikoyâhki | 3ps | âkawalakihtwâwi | âkawaliyamihtwâwi âkawalikoyâhki | 3pp | âkawalimakihci | âkawalimiyamihci | 4p |
| 1pp (inclusive) | âkawalahko | âkawalitahko âkawalikoyahko | 3ps | âkawalahkwâwi | âkawalitahkwâwi âkawalikoyahko | 3pp | âkawalimahko | âkawalimitahko | 4p |
| 2pp | âkawaliyeko | âkawalitakwâwi âkawalitakoki | 1ps & 1pp (exclusive) | âkawaleko | âkawalitâko âkawalikoyeko | 3ps | âkawalekwâwi | âkawalitâkwâwi âkawalikoyeko | 3pp | âkawalimeko | âkawalimitâko | 4p |
| 3pp | âkawalâtwâwi | âkawalikotwâwi | 4p | âkawalimâtwâwi | 5p |